Quy định Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số trong Lực lượng vũ trang Quân khu 4

Chương I

NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng

1. Phạm vi điều chỉnh Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số (sau đây viết gọn là Bộ Quy tắc): Quy định quy tắc ứng xử văn hóa của cá nhân, tổ chức khi tham gia hoạt động trên môi trường số, bao gồm: Internet, mạng xã hội, các nền tảng số, hệ thống thông tin và các thiết bị công nghệ có kết nối mạng.

2. Đối tượng áp dụng: Bộ Quy tắc áp dụng cho toàn thể các cơ quan, đơn vị, cán bộ, chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, người lao động, dân quân tự vệ, dự bị động viên trong LLVT Quân khu 4 (sau đây viết gọn là cơ quan, đơn vị và cán bộ, chiến sĩ).

Điều 2. Mục đích ban hành

1. Định hướng hành vi của các cơ quan, đơn vị và cán bộ, chiến sĩ khi tham gia hoạt động trên môi trường số theo chuẩn mực văn hóa, đạo đức, pháp luật Nhà nước và điều lệnh, điều lệ Quân đội.

2. Thúc đẩy xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn và tôn trọng văn hóa Việt Nam; khuyến khích lan tỏa các giá trị tích cực, sáng tạo, mang bản sắc văn hóa dân tộc và giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” trong LLVT Quân khu.

3. Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và cán bộ, chiến sĩ trong công tác định hướng, giám sát, xử lý vi phạm trên môi trường số trong LLVT Quân khu.

4. Khuyến khích phát huy, lan tỏa các giá trị văn hóa của dân tộc Việt Nam, giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới, đồng thời tiếp thu có chọn lọc các giá trị văn hóa tiến bộ của nhân loại trên môi trường số trong LLVT Quân khu.

Điều 3. Giải thích từ ngữ

Trong Bộ Quy tắc này, các từ ngữ được hiểu như sau:

1. Ứng xử văn hóa trên môi trường số trong LLVT Quân khu 4 là hành vi giao tiếp, tương tác, sáng tạo, chia sẻ và sử dụng thông tin trên môi trường số một cách có trách nhiệm, văn minh, tuân thủ pháp luật Nhà nước, kỷ luật quân đội, phù hợp với các chuẩn mực văn hóa, đạo đức, xã hội, môi trường quân sự, góp phần xây dựng, lan tỏa những giá trị tích cực, nhân văn trong LLVT Quân khu.  

2. Ứng xử văn minh, lịch sự  là việc thực hiện hành vi giao tiếp, ứng xử có chuẩn mực, thể hiện sự tôn trọng, đúng mực, phù hợp với quy định của pháp luật, kỷ luật quân đội và chuẩn mực đạo đức, thuần phong mỹ tục, giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ”, góp phần xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, tốt đẹp.

3. “Môi trường số” được hiểu là không gian ảo tích hợp, nơi các thiết bị, hệ thống công nghệ kết nối và tương tác thông qua dữ liệu, nội dung số. Bao gồm không gian mạng internet, ứng dụng, phần mềm cho phép con người làm việc, giao tiếp và quản lý hoạt động từ xa.  

Chương II

NỘI DUNG BỘ QUY TẮC

Điều 4. Quy tắc ứng xử trên môi trường số

1. Việc tham gia môi trường số của cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 4 phải bảo đảm tuân thủ tuyệt đối đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, điều lệnh, điều lệ và kỷ luật Quân đội; đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, Quân đội, Quân khu lên trên hết.

2. Mọi hành vi trên môi trường số phải được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao, thái độ chuẩn mực, văn hóa, đúng mực, góp phần xây dựng hình ảnh người quân nhân cách mạng, đồng thời nhận thức rõ môi trường số là môi trường đặc biệt, mọi hành vi đều có thể được ghi nhận, lưu trữ và xử lý theo quy định.

3. Sử dụng họ tên thật của cá nhân hoặc tên tài khoản được đăng ký với cơ quan, đơn vị khi tham gia các hoạt động trên môi trường số.

Điều 5. Quy tắc trong cung cấp, tiếp nhận và chia sẻ thông tin

1. Khi tham gia môi trường số phải chủ động lựa chọn, tiếp nhận và chia sẻ thông tin từ các nguồn chính thống, có độ tin cậy cao; có trách nhiệm kiểm chứng thông tin trước khi sử dụng, đăng tải hoặc lan truyền.

2. Không được đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận các nội dung thuộc bí mật Nhà nước, bí mật quân sự, thông tin nội bộ chưa được phép công bố; không lan truyền thông tin sai sự thật, thông tin chưa được kiểm chứng, thông tin gây hoang mang trong dư luận hoặc ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của Đảng, Nhà nước, Quân đội, Quân khu và các tổ chức, cá nhân trong và ngoài Quân đội.

3. Khi phát hiện thông tin xấu độc, sai trái trên môi trường số, cán bộ, chiến sĩ có trách nhiệm không tiếp tay lan truyền, đồng thời kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền để xử lý theo quy định.

Điều 6. Quy tắc về phát ngôn và tương tác trên môi trường số

1. Phải sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, rõ ràng, có văn hóa, thể hiện đúng tư cách, phẩm chất của người quân nhân cách mạng khi phát ngôn, bình luận hoặc tham gia trao đổi trên môi trường số.

2. Không được sử dụng lời lẽ xúc phạm, công kích, kích động, gây chia rẽ; không tham gia tranh luận cực đoan, thiếu kiểm soát hoặc các hoạt động làm ảnh hưởng đến đoàn kết nội bộ và uy tín của tổ chức.

3. Trong quá trình tương tác, phải giữ thái độ khách quan, xây dựng, thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, góp phần định hướng thông tin tích cực, đúng đắn.

Điều 7. Quy tắc sử dụng mạng xã hội và nền tảng số

1. Việc sử dụng mạng xã hội và các nền tảng số phải đúng mục đích, không làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ được giao và hình ảnh của LLVT Quân khu 4.

2. Không được tự ý đăng tải hình ảnh, video, thông tin liên quan đến khu vực cấm, khu vực quân sự, vũ khí, trang bị, tài liệu hoặc hoạt động quân sự khi chưa được phép của cấp có thẩm quyền.

3. Thận trọng trong việc kết nối, kết bạn, tham gia các hội, nhóm trên không gian mạng; cảnh giác với các thông tin, lời mời, liên kết không rõ nguồn gốc nhằm phòng ngừa, tránh bị lợi dụng, lừa đảo hoặc khai thác thông tin.

4. Việc sử dụng mạng xã hội và nền tảng số phải tuân thủ nghiêm các hành vi bị nghiêm cấm được quy định tại Điều 11 của Bộ Quy tắc này.

Điều 8. Quy tắc bảo đảm an toàn, an ninh thông tin

1. Có trách nhiệm thực hiện nghiêm các quy định về bảo mật thông tin, không sử dụng thiết bị cá nhân để xử lý, lưu trữ hoặc truyền tải tài liệu mật.

2. Không được chia sẻ tài khoản, mật khẩu hoặc để lộ thông tin truy cập các hệ thống thông tin; chủ động áp dụng các biện pháp bảo mật như xác thực nhiều lớp, sử dụng phần mềm bảo vệ thiết bị; không sử dụng thiết bị lưu trữ không rõ nguồn gốc, hạn chế sử dụng thiết bị mạng công cộng không có bảo mật.

3. Khi phát hiện dấu hiệu mất an toàn thông tin hoặc tấn công mạng, phải kịp thời báo cáo người chỉ huy và cơ quan chức năng, không tự ý xử lý khi chưa có hướng dẫn.

Điều 9. Quy tắc nêu gương và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên

1. Cán bộ, đảng viên trong LLVT Quân khu 4 phải phát huy vai trò nêu gương trong chấp hành và thực hiện Bộ Quy tắc này, góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh.

2. Tích cực lan tỏa những giá trị văn hóa dân tộc, giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ”; tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới.

Điều 10. Quy tắc tham gia chuyển đổi số và học tập kỹ năng số

1. Có trách nhiệm chủ động học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng số, tích cực ứng dụng khoa học công nghệ vào thực hiện chuyển đổi số phù hợp với điều kiện thực tiễn của cơ quan, đơn vị mình, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

2. Tích cực tham gia các hệ thống, nền tảng số do Quân đội và Quân khu triển khai; hưởng ứng và thực hiện hiệu quả Phong trào “Bình dân học vụ số”, góp phần xây dựng mỗi quân nhân trở thành một công dân số có trách nhiệm, kỷ luật và văn hóa.

Điều 11. Một số nhóm hành vi bị nghiêm cấm trên môi trường số

1. Nhóm hành vi vi phạm về chính trị, pháp luật, kỷ luật Quân đội

- Đăng tải, chia sẻ, bình luận nội dung trái với quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kỷ luật quân đội; vi phạm kỷ luật phát ngôn, quy định bảo vệ bí mật Nhà nước, bí mật quân sự.

- Tuyên truyền, phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc, kích động, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến uy tín của Quân đội và LLVT Quân khu.

2. Nhóm hành vi xâm phạm an ninh mạng, an toàn thông tin

- Truy cập, khai thác, sử dụng trái phép hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu; phát tán mã độc, phần mềm độc hại.

- Giả mạo tài khoản, danh tính của tổ chức, cá nhân; chiếm quyền sử dụng tài khoản; sử dụng tài khoản của người khác khi chưa được phép.

- Lợi dụng công nghệ số (AI, deepfake, chỉnh sửa hình ảnh, âm thanh...) để tạo dựng, lan truyền thông tin sai lệch, bịa đặt, gây ảnh hưởng xấu.

3. Nhóm hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức, văn hóa trên môi trường số

- Đăng tải, chia sẻ nội dung phản cảm, trái thuần phong mỹ tục; sử dụng ngôn từ thiếu chuẩn mực, xúc phạm danh dự, nhân phẩm tổ chức, cá nhân.

- Lợi dụng mạng xã hội để công kích, bôi nhọ, gây chia rẽ đoàn kết nội bộ.

4. Nhóm hành vi lợi dụng môi trường số để trục lợi hoặc vi phạm quy định nội bộ

- Quảng cáo, kinh doanh, vận động tài chính trái phép; sử dụng hình ảnh, thông tin của đơn vị không đúng quy định.

- Lợi dụng môi trường số để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc phục vụ mục đích cá nhân trái quy định.

Chương III

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

Điều 12. Trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp

1. Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân khu có trách nhiệm triển khai, theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện; tham mưu, đề xuất sửa đổi nội dung Bộ Quy tắc khi cần thiết.

2. Cấp ủy, chỉ huy các cấp có trách nhiệm tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện Bộ Quy tắc; cụ thể hóa vào nội dung sinh hoạt của cấp ủy, chi bộ, chương trình giáo dục chính trị, giáo dục pháp luật và sinh hoạt của cơ quan, đơn vị.

3. Chủ động, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Chịu trách nhiệm trước cấp ủy, chỉ huy cấp trên về những vi phạm xảy ra trong cơ quan, đơn vị mình.

Điều 13. Trách nhiệm của cơ quan chính trị và cơ quan chức năng

1. Cơ quan chính trị chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện; lồng ghép nội dung Bộ Quy tắc với các phong trào thi đua và nhiệm vụ chuyển đổi số.

2. Các cơ quan chức năng có trách nhiệm bảo đảm kỹ thuật, an toàn thông tin và tham mưu xử lý các tình huống phát sinh trên môi trường số. Cơ quan (trợ lý) bảo vệ an ninh phối hợp với các cơ quan chức năng có trách nhiệm theo dõi, tiếp nhận và xử lý.

Điều 14. Trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ

Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải tự giác quán triệt, chấp hành nghiêm Bộ Quy tắc; chủ động rèn luyện ý thức kỷ luật, nâng cao năng lực số, góp phần xây dựng môi trường số trong LLVT Quân khu 4 an toàn, văn hóa, lành mạnh, kỷ cương.

Điều 15. Tiếp nhận, phản ánh và xử lý vi phạm

1. Tiếp nhận, phản ánh vi phạm: Mọi tổ chức, cá nhân trong LLVT Quân khu có trách nhiệm phát hiện, phản ánh hành vi vi phạm quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số.

2. Hình thức tiếp nhận

- Thông qua chỉ huy các cấp;

- Thông qua cơ quan chức năng (chính trị, bảo vệ an ninh, CNTT,...);

- Thông qua kênh thông tin nội bộ (email, hệ thông tin quản lý điều hành,...).

3. Quy trình xử lý

- Trong thời hạn 24 đến 48 giờ kể từ khi tiếp nhận thông tin, cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành xác minh ban đầu.

- Trường hợp phức tạp, thời gian xác minh không quá 05 ngày làm việc.

- Kết quả xử lý phải được thông báo tới các cơ quan, đơn vị liên quan theo quy định.

4. Hình thức xử lý vi phạm: Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, áp dụng các hình thức: Nhắc nhở, phê bình; sinh hoạt kiểm điểm, xử lý kỷ luật; trường hợp vi phạm pháp luật, chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định.

5. Nguyên tắc xử lý

+ Kịp thời, nghiêm minh, đúng quy định;

+ Bảo đảm khách quan, công bằng;

+ Kết hợp giáo dục, phòng ngừa là chính.

Điều 16. Kiểm tra, đánh giá và xử lý vi phạm

1. Việc thực hiện Bộ Quy tắc được đưa vào nội dung kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và bình xét thi đua, khen thưởng hằng năm của các cơ quan, đơn vị.

2. Các tập thể, cá nhân thực hiện tốt được biểu dương, khen thưởng; các trường hợp vi phạm bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật nhà nước và kỷ luật Quân đội.

Điều 17. Hiệu lực thi hành

Quy định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc đề nghị các cơ quan, đơn vị tổng hợp phản ánh về Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân khu (qua Phòng Tuyên huấn/Cục Chính trị) để nghiên cứu xem xét sửa đổi, bổ sung Quy định về Bộ Quy tắc cho phù hợp./.