CHỐNG “TỰ DIỄN BIẾN” GIỮA TIN ĐỒN THẤT THIỆT (Bài 2: Biểu hiện “Tự diễn biến”)

Tâm lý “Chờ đợi” và những bước chân ngập ngừng là một trong những biểu hiện rõ rệt nhất, cũng là nguy hiểm nhất, chính là tư tưởng làm việc cầm chừng, dao động trước tin đồn. Trước sự xuất hiện và lan truyền của những thông tin chưa được kiểm chứng về việc tiếp tục sáp nhập địa giới hành chính tỉnh, thành, nhiều người (trong đó có không ít cán bộ, đảng viên) rơi vào trạng thái bán tín, bán nghi. Điều này thường được bộc lộ qua những câu nói như: “Thôi thì cứ làm việc, được đến đâu hay đến đó”; “Hôm nay còn ở đây, mai không biết ở đâu”; “Hôm nay còn làm việc, chẳng biết lúc nào thì sáp nhập, giải thể?...

Sự nguy hiểm của tin đồn không nằm ở chỗ nó đúng hay sai, mà ở chỗ nó tạo ra một khoảng trống về niềm tin. Khi cán bộ, đảng viên không còn đặt niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo, điều hành của tổ chức, họ sẽ tự tìm kiếm những “phao cứu sinh” khác cho cá nhân mình. Nếu không được nhận diện và chấn chỉnh kịp thời, sẽ dẫn tới thái độ làm việc đối phó, giảm sút tinh thần trách nhiệm, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy. Sự sút giảm nhiệt huyết dẫn đến việc thiếu trách nhiệm với công việc, xa rời quần chúng, và cuối cùng là sự tha hóa về bản chất. Khi người ta bắt đầu tính toán “thiệt - hơn” cho riêng mình trước cái ngưỡng của sự thay đổi (dù chỉ là tin đồn), đó chính là lúc sự “tự chuyển hóa” bắt đầu bắt rễ.

Đáng quan ngại hơn cả những tin đồn vỉa hè chính là tâm thế "phó mặc cho thời cuộc" của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Khi tiếng nói chính thống bị gạt sang bên lề để nhường chỗ cho những dòng tin nhắn chưa kiểm chứng trên mạng xã hội, đó là lúc bản lĩnh chính trị bị lung lay.

Thay vì đóng vai trò là “màng lọc” thông tin, không ít người lại vô tình (hoặc hữu ý) biến mình thành một mắt xích trong dây chuyền tán phát tin độc. Một cái “nhấp chuột” chia sẻ, một dòng bình luận đầy ẩn ý “nghe nói là...” hay những câu chuyện thầm thì bên bàn trà công sở tưởng chừng vô hại, nhưng lại chính là "kênh trung chuyển" hiệu quả nhất cho các thế lực xấu. Nó tạo ra một dư luận âm ỉ, dai dẳng, khiến niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước bị xói mòn từ chính những người trong cuộc.

Không dừng lại ở đó, hệ lụy của tin đồn thất thiệt về việc tiếp tục sáp nhập địa giới hành chính tỉnh, thành phố còn tạo cớ cho không ít đối tượng xấu “ăn theo” để tung lên mạng xã hội các thông tin sai lệch, xuyên tạc, với mục đích gây xáo trộn xã hội, làm cho dư luận nhìn đâu cũng thấy tiêu cực.

Tin đồn sáp nhập tỉnh, thành không chỉ là chuyện địa giới, nó là “phép thử” đối với đạo đức cán bộ. Những câu hỏi thực dụng bắt đầu xuất hiện: “Ông nọ vừa “chạy” về tỉnh A, giờ sáp nhập thì mất trắng à?” hay “Liệu trung tâm hành chính sẽ đặt ở đâu để giá đất chỗ mình tăng lên?”. Thậm chí, có người còn mang cả Nghị định 178/2024/NĐ-CP ra để so bì, nuối tiếc vì không kịp “về hưu đúng lúc” để hưởng chế độ cao. Những suy nghĩ này cho thấy một sự thật trần trụi: Khi cái “tôi” lợi ích đặt cao hơn trách nhiệm công vụ, người ta dễ dàng rơi vào trạng thái bất mãn, hoài nghi. Những luận điệu này đánh trúng vào tâm lý so bì, biến những chủ trương đúng đắn của Nhà nước thành miếng mồi cho sự xuyên tạc, kích động… Nếu không tỉnh táo, rất dễ dẫn đến cách nhìn phiến diện, cực đoan, thậm chí bị lôi kéo theo các quan điểm sai trái, thù địch.

Sự bán tín, bán nghi, dao động trước tin đồn thất thiệt… đặc biệt là ở một bộ phận cán bộ, đảng viên… chính là những nguy cơ tiềm ẩn của một trong số 82 biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Đó là các biểu hiện như: Phai nhạt lý tưởng cách mạng; dao động, giảm sút niềm tin; hoài nghi, thiếu tin tưởng; xa rời tôn chỉ, mục đích của Đảng; không kiên định; phụ họa theo nhận thức lệch lạc, quan điểm sai trái; sa sút ý chí phấn đấu; trung bình chủ nghĩa, làm việc qua loa, đại khái, kém hiệu quả; nói và viết không đúng với quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kén chọn vị trí công tác; chọn nơi có lợi ích, chọn việc dễ, bỏ việc khó; không sẵn sàng nhận nhiệm vụ ở nơi khó khăn; chạy chức, chạy quyền, chạy chỗ, chạy luân chuyển…

Những biểu hiện này, nếu không được phát hiện và ngăn chặn kịp thời, sẽ dẫn tới “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Đây là vấn đề đặc biệt nguy hiểm, bởi thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là một trong những thủ đoạn thâm độc của các thế lực thù địch nhằm phá hoại nội bộ Đảng và Nhà nước ta; diễn ra ngấm ngầm, tinh vi và rất khó nhận diện.

“Tự diễn biến” thực chất là một quá trình “đổi màu” âm thầm. Từ một cán bộ tích cực, nhiệt huyết, người ta dần trở nên hoài nghi về vai trò lãnh đạo của Đảng, chủ động tìm kiếm và tiếp nhận những thông tin trái chiều, rồi tiến tới công khai những quan điểm lệch lạc. Đây chính là thủ đoạn “nội công ngoại kích” mà các thế lực thù địch hằng mong đợi: Làm mục ruỗng Đảng từ bên trong, khiến bộ máy tự suy yếu trước khi cần bất cứ sự tác động mạnh bạo nào từ bên ngoài.

Biểu hiện ban đầu là sự hoang mang, dao động về tư tưởng chính trị, hoài nghi về vai trò lãnh đạo của Đảng. Tiếp đó là xu hướng chủ động tiếp nhận thông tin trái chiều, thu thập tin tức nội bộ, công khai các luận điệu tiêu cực, phản động; thậm chí câu kết, tiếp tay cho các phần tử thù địch từ bên ngoài. Ở mức độ cao hơn là sự bộc lộ tư tưởng chống đối, thách thức pháp luật và hệ thống chính trị; phát tán “thư ngỏ”, “tâm thư”, “kiến nghị”; hình thành các “hội”, “đoàn” trái phép, tổ chức chính trị đối lập…

“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” thường xuất hiện trong những thời điểm nhạy cảm, khi cách mạng đứng trước các “bước ngoặt”, khi tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động phức tạp; khi tồn tại những hạn chế như quan liêu, tham nhũng, lãng phí, phân hóa giàu nghèo… gây tâm lý bất mãn trong xã hội; cùng với sự kích động, lôi kéo của các thế lực thù địch. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa và chủ yếu vẫn là từ bản thân cán bộ, đảng viên thiếu bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng không vững vàng.

Các biểu hiện suy thoái có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau: suy thoái về tư tưởng chính trị sẽ dẫn tới tha hóa về đạo đức, lối sống và ngược lại, sự tha hóa về đạo đức, lối sống lại kéo theo suy thoái về tư tưởng chính trị.

Có thể thấy, những tin đồn thất thiệt về việc sáp nhập địa giới không chỉ là câu chuyện bên lề, mà thực sự đã trở thành “thuốc thử” liều cao bộc lộ những lỗ hổng trong bản lĩnh chính trị. Nó “châm ngòi” cho những toan tính cá nhân ích kỷ, biến môi trường công sở vốn cần sự tận tụy trở thành nơi của những hoài nghi và sự rã đám. Đây chính là “đường dẫn” trực tiếp mở cửa cho “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” xâm nhập vào bộ máy khi ý chí của người cán bộ đã bị sứt mẻ.

Vì vậy, việc nhận diện đúng, đánh giá đầy đủ mức độ nguy hại của tin đồn là yêu cầu cấp thiết. Không thể xem nhẹ những biểu hiện “rung lắc” tư tưởng này như một tâm lý đám đông nhất thời, mà cần kịp thời có các biện pháp ngăn chặn, triệt tiêu ngay từ khi chúng còn là mầm mống. Chỉ khi mỗi cán bộ tự xây dựng được “hệ miễn dịch” trước gió độc, chúng ta mới có thể ngăn chặn các nguy cơ hiện hữu đối với sự ổn định và phát triển của hệ thống chính trị, giữ vững niềm tin của Nhân dân giữa muôn vàn biến động.

NHÓM TÁC GIẢ

Còn tiếp...

Bài 1: Tin đồn thất thiệt

Bài 3. Xử lý nghiêm minh, thông tin chính thống