CẬP NHẬT: Tình hình Trung Đông ngày 1-3: Israel, Mỹ cho rằng Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei đã thiệt mạng

Trước đó ít phút, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định trong một video gửi tới công chúng Israel rằng có ngày càng nhiều dấu hiệu cho thấy Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei “không còn nữa”. Theo ông, sáng 28/2, Israel đã tiêu diệt các chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC), các quan chức cao cấp của chính quyền Iran, cũng như các quan chức hạt nhân cấp cao, và trong những ngày tới, “chúng tôi sẽ tấn công hàng nghìn mục tiêu" của Iran.

Theo thông tin của kênh truyền hình Channel 12 News của Israel vào chiều 28/2, nhiều khả năng khu nhà của ông Khamenei ở Tehran đã bị tấn công bằng bom và tên lửa, và tình trạng liên lạc với ông “bị cắt đứt”, khiến giới chức Israel tin rằng ông “bị thương nặng hoặc không còn sống”.

Tuy nhiên, không có nguồn chính thức nào xác nhận thi thể của Khamenei đã được tìm thấy, và các thông tin như vậy chưa thể kiểm chứng từ phía Iran hay bất kỳ cơ quan độc lập nào. Hiện tại, Iran chưa đưa ra tuyên bố chính thức về tình trạng sức khỏe của lãnh đạo tối cao này.

Tổng thống Donald Trump ngày 28/2 cho biết chính quyền Mỹ tin rằng các báo cáo nói rằng ông Ali Khamenei đã thiệt mạng trong các cuộc không kích nhằm vào Iran “là một câu chuyện chính xác.”

Ông Trump nói rằng “những người đưa ra mọi quyết định, phần lớn trong số họ đã không còn,” đồng thời cho biết thêm rằng “một phần lớn ban lãnh đạo” của Iran cũng đã bị tiêu diệt, nhưng từ chối đi vào chi tiết hơn.

* Các nghị sĩ đảng Dân chủ đang nỗ lực thúc đẩy cuộc bỏ phiếu vào tuần tới đối với một nghị quyết nhằm hạn chế quyền hạn của Tổng thống Donald Trump trong việc tiến hành các cuộc không kích tại Iran. Động thái này nhằm khẳng định lại vai trò của Quốc hội Mỹ trong việc phê duyệt sử dụng sức mạnh quân sự.

Tiến trình thúc đẩy bỏ phiếu cho nghị quyết về quyền hạn chiến tranh vốn đã được khởi động từ trước, song nỗ lực này đã nhận được xung lực mới sau khi Mỹ và Israel đồng loạt dội bom vào Iran kể từ rạng sáng 28-2. Các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện đã thông báo từ tuần trước — trước khi các cuộc không kích diễn ra — rằng họ sẽ bắt đầu các thủ tục để buộc Hạ viện phải bỏ phiếu về nghị quyết liên quan đến vấn đề Iran.

Nghị quyết này yêu cầu Tổng thống Trump phải chấm dứt việc sử dụng lực lượng vũ trang chống lại Iran, trừ khi có sự cho phép rõ ràng từ Quốc hội. Thực tế lịch sử cho thấy các tổng thống thuộc cả hai đảng tại Mỹ thường tìm cách lách các nghị quyết về quyền hạn chiến tranh trong quá khứ.

Việc thông qua nghị quyết này vẫn còn bỏ ngỏ tại Hạ viện và Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, trong bối cảnh các thành viên đảng Cộng hòa tại cả hai viện đều bày tỏ sự ủng hộ ban đầu đối với các cuộc không kích. Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune ngày 28/2 đã lên tiếng ca ngợi các cuộc tấn công.

Tuy nhiên, nỗ lực này đã nhận được sự ủng hộ từ ít nhất hai nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện là Thomas Massie (bang Kentucky) và Warren Davidson (bang Ohio). Điều này mở ra khả năng nghị quyết có thể được thông qua tại Hạ viện nếu nhận được đủ sự đồng thuận từ phe Dân chủ và số lượng đại biểu tham gia bỏ phiếu cuối cùng đạt yêu cầu.

Tại Thượng viện, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rand Paul (bang Kentucky), người từng bỏ phiếu cho một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh trước đó, khẳng định ông sẽ "phản đối một cuộc chiến khác của Tổng thống".

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries nhận định Iran là "một bên hành xử tiêu cực và cần phải bị đối đầu quyết liệt... Tuy nhiên, trừ những trường hợp khẩn thiết, chính quyền Trump phải tìm kiếm sự cho phép đối với việc sử dụng vũ lực mang tính phòng ngừa, vốn được coi là một hành động chiến tranh".

Dân biểu Ro Khanna, đảng viên Dân chủ bang California, người cùng bảo trợ nghị quyết với ông Massie, đã hối thúc các nhà lập pháp tái triệu tập tại Washington vào ngày 2/3 tới để bỏ phiếu. Ông gọi các cuộc không kích này là sự khởi đầu của "một cuộc chiến thay đổi chế độ bất hợp pháp tại Iran, đặt tính mạng người Mỹ vào vòng nguy hiểm." Trên mạng xã hội, ông Massie cũng mô tả các cuộc tấn công là "những hành động chiến tranh chưa được Quốc hội cho phép."

Dù vậy, nghị quyết đang vấp phải sự phản đối ban đầu từ các nghị sĩ Dân chủ có quan điểm ủng hộ Israel mạnh mẽ tại Hạ viện như Jared Moskowitz và Josh Gottheimer.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng Thượng viện nên thông qua nghị quyết nhưng không trực tiếp phản đối các cuộc không kích. Ông phàn nàn rằng chính quyền đã không trình bày rõ lập luận của mình trước Quốc hội hoặc công luận.

Chắc chắn Tổng thống Trump sẽ phủ quyết nghị quyết nếu nó được thông qua, nhưng một lượng phiếu ủng hộ đáng kể từ phe Cộng hòa có thể thuyết phục ông hạn chế các cuộc tấn công vào Iran. Trước đây, Thượng viện từng thông qua cuộc bỏ phiếu thủ tục cho một nghị quyết chống lại các cuộc không kích dẫn đến việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro, khiến Nhà Trắng sau đó phải tiết chế các cuộc tấn công và cử Ngoại trưởng Marco Rubio đến Đồi Capitol để điều trần trước các nghị sĩ. (TTXVN)

 Iran phóng hơn 200 tên lửa đáp trả, nhiều điểm trúng mục tiêu tại miền Trung Israel

Iran đã phóng hơn 200 tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào Israel trong ngày 28/2, đánh dấu đợt đáp trả quy mô lớn nhất kể từ khi chiến dịch không kích chung của Israel và Mỹ nhằm vào Tehran bắt đầu cùng ngày.

Còi báo động vang lên liên tục trên khắp miền Trung và miền Bắc Israel trong ngày 28/2. Theo quân đội Israel (IDF), trong đợt tấn công trả đũa đầu của Iran, khoảng 125 tên lửa được khai hỏa, trong đó chỉ có 35 quả xâm nhập không phận Israel, số còn lại bị đánh chặn từ bên ngoài.

Cơ quan Cấp cứu quốc gia Magen David Adom (MDA) xác nhận một tòa nhà dân cư ở miền Bắc Israel bị trúng tên lửa trực tiếp. Tại thành phố Tirat Hacarmel, mảnh vỡ tên lửa đã xuyên vào tầng 17 của một tòa nhà 20 tầng, khiến một người bị thương nhẹ.

Đến chiều cùng ngày, IDF cho biết Iran tiếp tục phòng nhiều đợt tên lửa, với khoảng 15 quả nhắm vào miền Trung và miền Bắc Israel. Quân đội kêu gọi người dân tuân thủ nghiêm hướng dẫn an toàn và ở gần nơi trú ẩn. Một số nguồn tin chưa được xác nhận cho biết có thêm một tòa nhà dân cư ở miền Trung bị trúng tên lửa, song chưa ghi nhận thương vong nghiêm trọng.

Tính chung trong ngày, lực lượng y tế Israel đã điều trị cho khoảng 89 người, chủ yếu bị thương nhẹ do mảnh vỡ hoặc bị thương khi chạy vào hầm trú ẩn; 6 trường hợp được chăm sóc do hoảng loạn.

Bên cạnh tên lửa, nhiều UAV nghi xuất phát từ Iran cũng xâm nhập không phận Israel, trong đó có khu vực gần Biển Chết. IDF thông báo đã bắn hạ hơn 10 UAV kể từ khi chiến dịch “Sư tử gầm”  được phát động sáng 28/2, đồng thời công bố đoạn video ghi lại cảnh hệ thống phòng không đánh chặn một UAV thù địch.

Đến 18 giờ 30 cùng ngày, tổng cộng hơn 200 tên lửa và UAV được cho là đã được phóng về phía Israel. Trong khi đó, truyền thông Iran dẫn nguồn từ Tehran tuyên bố đã triển khai khoảng 1.200 tên lửa và UAV nhằm vào các mục tiêu tại Trung Đông kể từ sáng cùng ngày.

Quân đội Israel cũng đặt trong tình trạng cảnh giác cao độ trước khả năng phong trào Hezbollah tại Liban tham chiến, mở thêm một mặt trận mới ở phía Bắc. Trước đó, một nguồn tin quân sự cho rằng một số tên lửa được phóng từ Liban, tuy nhiên IDF đã bác bỏ thông tin này. Quân đội Jordan cùng ngày thông báo đã đánh chặn 49 UAV và tên lửa được phóng từ Iran về phía Israel khi bay qua không phận nước này.

Đợt tấn công trả đũa của Iran diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận Washington đã phát động chiến dịch quân sự nhằm vào chính quyền Tehran. Ông Trump tuyên bố mục tiêu là “loại bỏ các mối đe dọa tức thời” từ Iran và khẳng định Tehran “không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”. (TTXVN)

*Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 28/2 thông báo 7 quan chức cấp cao Iran, trong đó có Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Tướng Mohammad Pakpour,  đã thiệt mạng trong loạt không kích phối hợp với Mỹ.

Phát biểu trên truyền hình, người phát ngôn quân đội Israel, Chuẩn tướng Effie Defrin, cho biết trong số những người thiệt mạng còn có Ali Shamkhani, cố vấn cấp cao của Lãnh tụ tối cao Iran, và Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh.

Ông Defrin đã trình chiếu hình ảnh của một số cá nhân được cho là đã thiệt mạng trong cuộc họp báo được phát sóng trực tiếp.

Trước đó, Kênh truyền hình Channel 12 đưa tin các cuộc không kích đầu tiên của Israel nhằm vào Iran sáng 28-2 được cho là đã nhắm tới khoảng 30 lãnh đạo chủ chốt của chính quyền và quân đội Iran, đứng đầu là Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.

Cũng theo Channel 12, Thư ký quân sự của ông Khamenei cùng một số thành viên gia đình được cho là đã thiệt mạng.

Một số nhân vật cấp cao khác của Iran cũng là mục tiêu của cuộc tấn công như Tổng thống Masoud Pezeshkian, Tổng tham mưu trưởng quân đội Sayyid Abdolrahim Mousavi và Ali Larijani — Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran. Tuy nhiên, những người này vẫn an toàn.

Nguồn: TTXVN