Nghi Xuân: Tận dụng thời cơ để bứt phá phát triển

Với diện tích 77,65 km², dân số 37.524 người, gồm 39 thôn, Nghi Xuân có thêm dư địa để quy hoạch đồng bộ, thu hút đầu tư và tổ chức lại không gian kinh tế-xã hội theo hướng dài hạn. Tuy nhiên, năm đầu vận hành mô hình chính quyền hai cấp cũng đặt ra nhiều thách thức: khối lượng công việc lớn, yêu cầu phân cấp mạnh mẽ, hạ tầng công nghệ thông tin cần hoàn thiện, một số lĩnh vực như quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, phát triển dịch vụ-du lịch vẫn còn những điểm nghẽn cần tháo gỡ.

Nền tảng cho sự khởi đầu mới

Chính trong bối cảnh đó, kết quả năm 2025 càng có ý nghĩa như một phép thử về năng lực điều hành và sức bật nội tại. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản phẩm đạt 10,08%, bằng 100,8% kế hoạch; tổng giá trị sản xuất đạt hơn 4.634 tỷ đồng, tăng 114,78% so với năm 2024. Mức tăng hơn 114% không chỉ phản ánh sự mở rộng quy mô hành chính, mà còn cho thấy hiệu ứng cộng hưởng nguồn lực sau sắp xếp và sự chuyển động tích cực của nền kinh tế địa phương. Thu ngân sách đạt 263 tỷ đồng, bằng 198% so với năm trước; thu nhập bình quân đầu người đạt 60,15 triệu đồng.

Trong năm đầu ổn định tổ chức bộ máy, những con số này thể hiện rõ tinh thần hành động quyết liệt, khả năng thích ứng nhanh và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng hiện đại: công nghiệp-xây dựng chiếm 57%, thương mại-dịch vụ 36%, nông nghiệp còn 8%. Điều đó cho thấy Nghi Xuân đang từng bước thoát khỏi mô hình tăng trưởng thuần nông, hướng tới nền kinh tế có giá trị gia tăng cao hơn. Lĩnh vực thương mại-dịch vụ đạt 1.001 tỷ đồng; đón khoảng 30.000 lượt khách tham quan. Dù lượng khách chưa tương xứng với tiềm năng, song đây là tín hiệu cho thấy không gian dịch vụ-du lịch đang được khơi mở.

Một điểm nhấn mang tính quyết định đối với tương lai phát triển là công tác thu hút đầu tư và giải phóng mặt bằng. Năm 2025, địa phương thu hút 7 dự án với tổng vốn đăng ký 563 tỷ đồng. Tại Khu công nghiệp Gia Lách mở rộng, đã hoàn thành giải phóng 185/194 ha (đạt 95,36%), kinh phí bồi thường hơn 300 tỷ đồng. Đằng sau những con số ấy là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân. Khi “quỹ đất sạch” được hình thành, khi hạ tầng từng bước hoàn thiện, đó chính là cam kết rõ ràng nhất về môi trường đầu tư minh bạch và sẵn sàng.

Song song với hạ tầng vật chất là hạ tầng quản trị. Trung tâm Phục vụ hành chính công tiếp nhận 6.677 hồ sơ; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 98,6%; 100% hồ sơ được số hóa; thanh toán trực tuyến đạt 99,6%; xếp thứ 13/69 đơn vị toàn tỉnh về chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp. Những tỷ lệ gần như tuyệt đối cho thấy chuyển đổi số đã đi vào thực chất, tạo nền tảng cho một nền hành chính hiện đại, hiệu quả và thân thiện, yếu tố quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương.

Phát triển kinh tế được đặt trong chỉnh thể hài hòa với văn hóa-xã hội. Tỷ lệ thôn văn hóa đạt 100%, gia đình văn hóa 96,3%; 12/13 trường đạt chuẩn quốc gia; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 95%; tỷ lệ hộ nghèo còn 1,65%. Những chỉ số này phản ánh đời sống xã hội ổn định, tiến bộ, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Đặc biệt, Nghi Xuân sở hữu nguồn lực mềm có giá trị lâu dài: hệ thống di sản văn hóa đặc sắc với Đền Chợ Củi, điểm đến tâm linh nổi tiếng, Khu lưu niệm Danh nhân Nguyễn Công Trứ và không gian ca trù ven sông Lam. Nếu được quy hoạch, kết nối với hạ tầng dịch vụ và sản phẩm OCOP, các giá trị này hoàn toàn có thể chuyển hóa thành động lực kinh tế. Khi văn hóa trở thành tài sản phát triển, địa phương không chỉ gia tăng GDP mà còn nâng cao “vốn biểu tượng” và sức hấp dẫn dài hạn.

Khơi thông nguồn lực, tạo bước chạy đà cho tăng trưởng

Trong định hướng chiến lược giai đoạn 2025-2030, Nghi Xuân đặt mục tiêu tốc độ tăng tổng giá trị sản phẩm bình quân đạt 11%/năm. Để đạt được điều đó, địa phương tập trung vào ba khâu đột phá: đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số (100% hồ sơ số hóa, tối thiểu 80% thanh toán trực tuyến vào năm 2030); nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại; cải thiện môi trường đầu tư, trọng tâm là giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch cho các dự án quy mô lớn.

Cơ cấu kinh tế định hướng đến năm 2030: công nghiệp-xây dựng 60%, thương mại-dịch vụ 35%, nông nghiệp 5%. Tuy nhiên, Nghi Xuân không phát triển công nghiệp bằng mọi giá, mà ưu tiên các dự án sạch, bền vững, thân thiện môi trường; đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch tâm linh, sinh thái ven sông Lam. Trong nông nghiệp, tích tụ 600 ha đất, ứng dụng công nghệ cao, nâng giá trị sản xuất lên trên 105 triệu đồng/ha; phấn đấu thu nhập bình quân đạt 90 triệu đồng/người vào năm 2030.

Phát triển kinh tế luôn gắn với tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường: xây dựng nông thôn mới nâng cao theo hướng đô thị văn minh; 100% trường đạt chuẩn quốc gia; BHYT đạt 97%; 100% rác thải được thu gom, xử lý đúng quy định. Đó là quan điểm phát triển bền vững, tăng trưởng đi đôi với chất lượng sống.

Mọi mục tiêu chỉ có thể thành hiện thực khi công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị được tăng cường. Việc thực hiện mô hình “Chi bộ bốn tốt”, “Đảng bộ bốn tốt”, kết nạp đảng viên mới tối thiểu 3%/năm, bảo đảm trên 90% đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ là nền tảng bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, thống nhất và hiệu lực.

Một giai đoạn phát triển mới đã mở ra, không chỉ bằng sự thay đổi về địa giới, mà bằng sự chuyển mình trong tư duy và hành động… Nghi Xuân hôm nay đang lựa chọn con đường phát triển dựa trên nội lực, kỷ cương và khát vọng bền vững, nơi tăng trưởng kinh tế đi cùng chất lượng sống, hiện đại song hành với bản sắc... Từ nền tảng đã được tạo dựng, có cơ sở để tin rằng Nghi Xuân sẽ vươn lên thành một không gian phát triển năng động, giàu giá trị văn hóa và thịnh vượng bền lâu, điểm sáng mới trên bản đồ phát triển phía Bắc Hà Tĩnh.

Đồng chí BÙI VIỆT HÙNG

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nghi Xuân (Hà Tĩnh)