Những điểm đặc biệt trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ

Theo Hiến pháp Mỹ, toàn bộ Hạ viện (435 ghế) sẽ được bầu lại, như thường lệ cứ hai năm một lần, cùng với khoảng 1/3 số ghế Thượng viện (35 ghế).

Tại Thượng viện, Đảng Cộng hòa hiện nắm giữ 53 ghế, so với 47 ghế của Đảng Dân chủ, bao gồm cả 2 thượng nghị sĩ độc lập liên kết với họ. Để giành lại thế đa số đã mất trong cuộc bầu cử năm 2024, Đảng Dân chủ phải giữ vững tất cả các ghế hiện có và giành thêm 4 ghế do đối thủ nắm giữ. Đây là một nhiệm vụ khó khăn, vì trong số 35 ghế được bầu lại trong năm nay, có 7 ghế được xếp vào nhóm “ngang ngửa” (2 ghế hiện do Đảng Dân chủ nắm giữ và 5 ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ).

Tuy nhiên, bối cảnh chính trị hiện tại đang có lợi cho Đảng Dân chủ. Những khó khăn liên quan đến chi phí sinh hoạt, thể hiện qua giá nhiên liệu tăng vọt, đang làm gia tăng sự bất mãn của người dân Mỹ, trong khi tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giảm xuống còn 32% trong tháng 9, mức thấp nhất kể từ khi ông bước chân vào chính trường, theo Reuters-Ipsos. Điều này có thể khiến cuộc đua ở các bang như Texas và Alaska, thậm chí cả Kansas và Nebraska, vốn được coi là thành trì vững chắc của Đảng Cộng hòa, trở nên cạnh tranh hơn.

Tại Hạ viện, Đảng Cộng hòa bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ với đa số sít sao: 218 ghế so với 214 ghế của Đảng Dân chủ, cộng thêm một nghị sĩ độc lập, trong khi 2 ghế còn trống. Khoảng cách sít sao này - mức thấp nhất kể từ năm 1933 - khiến Hạ viện dễ bị tổn thương trước sự thay đổi. Kể từ năm 1946, các tổng thống Mỹ, ngoại trừ Tổng thống Bill Clinton và Tổng thống George W. Bush, đều chứng kiến đảng của mình mất ghế trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Để duy trì quyền kiểm soát Hạ viện, Đảng Cộng hòa phải củng cố vị thế của mình bằng cách vẽ lại ranh giới đảng ở một số tiểu bang, bao gồm cả Texas. Nhưng điều này có thể vẫn chưa đủ: Trong số 22 ghế được tổ chức dự báo phi đảng phái Cook Political Report xếp vào loại “rất không chắc chắn”, 16 ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ và họ đang ở thế phòng thủ hơn bao giờ hết.

Giới quan sát dự đoán một số yếu tố có thể sẽ ảnh hưởng lớn đến kết quả bỏ phiếu ngày 3-11, như: Chiến tranh ở Iran, chi phí sinh hoạt, trí tuệ nhân tạo và vấn đề nhập cư. Hiện Tổng thống Donald Trump vẫn nắm giữ đa số áp đảo ở cả hai viện của Quốc hội, nhưng cuộc bầu cử ngày 3-11 tới cũng có thể thay đổi cục diện. Nếu ông Trump mất quyền kiểm soát một trong hai viện, việc thông qua một số đạo luật sẽ khó khăn hơn nhiều. Và nếu ông Trump mất quyền kiểm soát Thượng viện, Đảng Dân chủ có thể phản đối một cách có hệ thống tất cả các đề cử của ông cho các chức vụ đại sứ, nội các, hoặc thậm chí là Thẩm phán Tòa án Tối cao.

QĐND