Anh hùng Hồ Kan Lịch 7 lần được gặp Bác Hồ
Anh hùng Hồ Kan Lịch sinh năm 1943, trong gia đình có truyền thống yêu nước ở xã Hồng Bắc, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là xã A Lưới 2, thành phố Huế). Năm 14 tuổi, Kan Lịch theo chú ruột của mình là Hồ Đức Vai làm nhiệm vụ giao liên cho cơ sở cách mạng ở xã Thượng Ninh, vận chuyển hàng hóa cho bộ đội, từ đồng bằng lên vùng núi huyện A Lưới. Trong quá trình vận chuyển hàng hóa, một hôm không may Kan Lịch bị địch bắt và giam ở Thừa Thiên Huế suốt 3 tháng. Dù bị địch tra tấn dã man nhưng đồng chí nhất quyết không khai. Do không khai thác được gì, chúng đành phải thả Kan Lịch ra và đồng chí trở về quê tiếp tục hoạt động.
Năm 1961, Hồ Kan Lịch được giao nhiệm vụ làm Đội trưởng đội du kích Hồng Bắc. Lúc đầu đội du kích được phân công làm nhiệm vụ canh gác và phục vụ cơm nước cho bộ đội. Đồng chí Kan Lịch đã tranh thủ thời gian luyện tập quân sự và vận động chị em làm chông, bẫy, tham gia chiến đấu. Năm 1963, đồng chí phụ trách một nhóm du kích 7 người bí mật đánh đồn A Lưới. Đội du kích đã lọt vào đồn rồi mà địch vẫn đang ngủ say. Sau khi tịch thu hết vũ khí, đồng chí hô to: “Dậy đi các đồng chí ơi”. Địch giật mình vùng dậy nhưng không còn vũ khí trong tay, tất cả nhanh chóng bị tiêu diệt.
Tháng 5 năm 1964, Mỹ - ngụy huy động nhiều cánh quân đổ bộ lên A Lưới để tổ chức các trận càn quét vào các điểm căn cứ. Đồng chí được cấp trên giao nhiệm vụ chỉ huy 6 chị em du kích tập kích máy bay ở sân bay A Lưới.
Hôm đó, khoảng 9 giờ 30 sáng, một máy bay từ Huế lên A Lưới. Trong tay tổ du kích chỉ có một khẩu súng trường thu được của quân Pháp trước đó. Sau 2 ngày tập trung theo dõi giữa đồi đầy cỏ săng, nắng nóng, máy bay Mỹ đã lọt vào vị trí phục kích, đồng chí bình tĩnh ra lệnh cho du kích phải chờ đúng thời cơ mới bắn. Khi máy bay địch vừa cất cánh, Kan Lịch ngắm bắn đúng vào vị trí bình xăng. Chiếc máy bay bốc cháy rơi cách nơi xuất phát khoảng 1km, tất cả những tên lính trên máy bay đều bị tiêu diệt, trong đó có 1 tên Đại tá Mỹ. Với chiến công đó, Kan Lịch trở thành người đầu tiên dùng súng trường bắn rơi máy bay Mỹ trên chiến trường Tây Trường Sơn và là điển hình trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Tháng 3 năm 1965, sau một đêm vào điều tra trong sân bay A Lưới, khi trở ra, tổ du kích bị giặc phục kích bất ngờ, một tổ viên bị bắt. Qua phút bị động ban đầu, đồng chí đã bình tĩnh tổ chức chiến đấu giành lại chủ động giết chết 3 tên địch, cứu thoát đồng đội từ tay địch, đưa cả tổ trở về hậu cứ an toàn.
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí Hồ Kan Lịch đã lập được những thành tích xuất sắc trong chiến đấu, chỉ huy Đội du kích xã gồm 160 người, tham gia 49 trận đánh, bản thân đồng chí đã bắn rơi một máy bay Mỹ, diệt 150 tên địch, thu giữ nhiều phương tiện, vũ khí của địch. Bên cạnh đó đồng chí còn tích cực lao động sản xuất như trồng ngô, sắn và thường xuyên vận động Nhân dân tham gia cách mạng.
Tháng 7/1967, đồng chí Hồ Kan Lịch vinh dự được đi dự Đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua các lực lượng giải phóng quân miền Nam lần thứ 2 và được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Đồng chí là nữ Anh hùng lực lượng vũ trang đầu tiên của dân tộc Pa Kô.
Với những thành tích xuất sắc, đồng chí vinh dự 7 lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó có 4 lần được ăn cơm với Người tại Phủ Chủ tịch. Đặc biệt, tháng 5/1968, Hồ Kan Lịch được Quân khu Trị Thiên đưa ra Hà Nội gặp Bác Hồ và được Bác Hồ tặng một chiếc radio cùng một cây bút và Người căn dặn: “Làm anh hùng đã khó nhưng giữ được danh hiệu anh hùng càng khó. Cháu luôn phải phấn đấu để xứng đáng với danh hiệu đó và làm gương cho bà con noi theo. Cháu nên học tập, để sau này còn giúp đỡ bà con...”.
GIANG ĐÌNH
