Cựu chiến binh "đánh thức" đất hoang

Những ngày gian khó

Năm 1989, cựu chiến binh Nguyễn Kỳ Hùng xuất ngũ về quê lập gia đình. Những ngày đầu trở về địa phương cũng là quãng thời gian ông phải đối mặt với nhiều khó khăn. Không có nghề nghiệp ổn định, vốn liếng ít, gia đình lại cần tiền trang trải cuộc sống, ông làm bất cứ công việc gì có thể để kiếm ra tiền. Khi thì chặt nứa bán cho nhà máy giấy, lúc đào gốc cây lấy củi bán, lúc làm nghề đốt than. Có thời gian ông giết mổ lợn bán thịt, rồi đi đào vàng. Ông cũng có khoảng 10 năm bôn ba làm nghề khoan giếng.

Những công việc nặng nhọc nối tiếp nhau, nhưng không nghề nào trở thành kế sinh nhai lâu dài. Sau nhiều năm bươn chải, ông Hùng nhận ra lợi thế của gia đình không nằm ở một nghề cụ thể, mà chính là đất đai, nguồn nước và sức lao động.

Đầu những năm 2000, ông bắt đầu nghĩ đến việc cải tạo khu đất hoang vốn chỉ là bãi lau để làm kinh tế. “Ngày trước khu vườn, ao, chuồng của gia đình chỉ là bãi lau. Vợ chồng tôi mua lại rồi tự cải tạo. Tôi tự đào ao, tự vận chuyển đất bằng xe rùa. Công việc nặng nhọc, kéo dài từ ngày này qua ngày khác. Ăn cơm xong là tôi lại ra làm. Làm nhiều quá, có thời gian tôi bị sa dạ dày phải đi viện” - ông Hùng nhớ lại.

Sau khi sức khỏe ổn định, ông tính toán lại cách làm, thuê máy móc hỗ trợ những phần việc nặng, đồng thời trực tiếp tổ chức, theo dõi quá trình cải tạo. Nhờ vậy, việc đào ao, tạo mặt bằng và xây dựng hệ thống ao, đập từng bước được hoàn thiện.

Con đập từng bị phản đối

Càng mở rộng sản xuất, ông Hùng càng nhận ra một thực tế: Có đất, có sức lao động nhưng không chủ động được nguồn nước thì mọi tính toán đều khó thành hiện thực. Những năm nắng hạn, đất đai khô cằn, cây trồng thiếu nước, việc chăn nuôi gặp nhiều nhiều trở ngại. Muốn phát triển kinh tế lâu dài, ông phải tìm cách giữ nước, tạo nguồn nước dự trữ để phục vụ sản xuất. Sau nhiều lần suy nghĩ, ông quyết định đắp đập ở khu vực đầu nguồn.

Quyết định ấy ban đầu không nhận được sự đồng thuận của người dân trong vùng. Một số người lo ngại việc đắp đập sẽ ảnh hưởng đến dòng chảy, làm thiếu nước. Nhiều người còn viết đơn kiến nghị lên tận cấp huyện.

Trước tình hình đó, chính quyền địa phương đã xuống khảo sát, đánh giá và tổ chức họp thôn để trao đổi, giải thích về mục đích, hiệu quả của việc xây dựng công trình. Sau khi được tuyên truyền, giải thích, người dân dần hiểu và đồng thuận với việc làm của ông Hùng.

Thực tế sản xuất sau đó cũng cho thấy, việc chủ động nguồn nước đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Trong những đợt hạn hán, nguồn nước được giữ lại từ khu vực đầu nguồn giúp phục vụ sản xuất, giảm bớt khó khăn cho người dân. “Ngày trước bà con cũng lo nên phản đối. Sau này có những đợt hạn, thấy có nước phục vụ sản xuất thì nhiều người quay lại cảm ơn” - ông Hùng kể.

“Đất không phụ người”

Có đất, có nước, ông Hùng tiếp tục tìm hướng phát triển phù hợp. Ông trồng rừng, kết hợp đào ao nuôi cá, chăn nuôi lợn và thử nghiệm nuôi ốc lồi (còn gọi là ốc bươu đen).

Những ngày đầu nuôi ốc, ông gặp không ít khó khăn, nhất là tình trạng ốc bị bệnh, bị chết. Thay vì bỏ cuộc, ông đi tập huấn, học hỏi kỹ thuật ở nhiều nơi, tìm hiểu cách chăm sóc, cách xử lý nguồn nước, thức ăn và phòng bệnh cho ốc. Sau mỗi lần thất bại, ông lại điều chỉnh cách làm.

Từ chỗ phải tự mày mò, đến nay việc nuôi ốc đã trở thành một trong những nguồn thu chính của gia đình. Mỗi năm, gia đình ông xuất bán khoảng 1 tấn ốc lồi, với giá khoảng 70.000 đồng/kg.

Cùng với nuôi ốc, gia đình ông duy trì đàn lợn rừng từ 20 đến 30 con; kết hợp nuôi cá và trồng khoảng 6ha rừng tràm. Mô hình được tổ chức theo hướng lấy sản phẩm này hỗ trợ sản phẩm khác, tận dụng đất đai, nguồn nước và lao động gia đình.

Sau nhiều năm gây dựng, khu vườn, ao, chuồng của gia đình ông Hùng hiện đã có nguồn thu tương đối ổn định. Những thời điểm công việc nhiều, gia đình phải thuê thêm lao động địa phương. Tổng thu lợi nhuận mỗi năm khoảng 300 triệu đồng.

Theo đồng chí Đỗ Anh Thắng, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Như Xuân, cựu chiến binh Nguyễn Kỳ Hùng là người chịu khó lao động, có ý chí vươn lên trong cuộc sống. Từ hoàn cảnh khó khăn, ông đã chủ động tìm hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương, kiên trì cải tạo đất hoang, xây dựng mô hình sản xuất kết hợp. Không chỉ tạo thu nhập cho gia đình, mô hình còn góp phần tạo việc làm cho lao động địa phương vào những thời điểm cần nhiều nhân công.

Bài, ảnh: CẢNH VINH