Đặc xá - Chính sách nhân văn của Đảng, Nhà nước

Tại tỉnh Thanh Hóa, công tác xét đặc xá trong thời gian qua luôn được triển khai nghiêm túc, công khai, minh bạch và đúng quy định pháp luật. Đối với công tác đặc xá năm 2026, ngay sau khi có hướng dẫn của cấp có thẩm quyền, Công an tỉnh Thanh Hóa đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể và địa phương triển khai thực hiện. Giám đốc Công an tỉnh cũng thành lập Tiểu ban chỉ đạo đặc xá để tổ chức triển khai thực hiện. Công tác xét duyệt được tiến hành chặt chẽ, thận trọng, đảm bảo đúng đối tượng, điều kiện theo quy định, gắn với yêu cầu giữ vững kỷ cương, trật tự, an toàn xã hội.

Tại các Trại tạm giam, các quy định về đặc xá được niêm yết công khai và phổ biến đầy đủ đến cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân. Hội đồng xét đề nghị đặc xá được thành lập, tiến hành rà soát kỹ lưỡng từng trường hợp. Phòng Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp đã phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng thành lập các tổ công tác trực tiếp thẩm định, kiểm tra hồ sơ, đảm bảo đúng quy trình, thủ tục. Qua đó đã có 34 phạm nhân đủ điều kiện được đề nghị xét đặc xá trong đợt này. Đây đều là những phạm nhân có quá trình cải tạo tốt, chấp hành nghiêm nội quy và thể hiện rõ sự tiến bộ.

Đáng chú ý, Quyết định số 457/QĐ-CTN về đặc xá năm 2026 do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành ngày 7/4/2026 có nhiều điểm mới theo hướng siết chặt điều kiện và nâng cao tính công bằng, chính xác. Trong đó, yêu cầu về thời gian cải tạo được quy định cụ thể hơn, đồng thời bổ sung các trường hợp không được đặc xá nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Những điều chỉnh này góp phần nâng cao hiệu quả của công tác đặc xá, tránh sai sót, nhầm lẫn trong quá trình thực hiện.

Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa về mặt chính sách, giá trị nhân văn của đặc xá còn được thể hiện sinh động qua những câu chuyện đời thực của những người từng lầm lỡ nhưng biết vươn lên làm lại cuộc đời.

Anh Hà Đình Quy, thôn Quyết Thắng 1, xã Luận Thành, từng là cán bộ địa chính xã đã phải chấp hành án tù vì sai phạm trong thi hành công vụ. Năm 2022, sau khi được đặc xá trở về địa phương, anh phải đối mặt với nhiều khó khăn, từ mặc cảm cá nhân đến sự e dè, kỳ thị của một bộ phận người xung quanh. Có những thời điểm tưởng chừng không thể vượt qua, nhưng bằng nghị lực và quyết tâm, anh đã lựa chọn con đường lao động chân chính để khẳng định lại bản thân.

Tận dụng diện tích đất sẵn có cùng kiến thức nông nghiệp, anh phát triển mô hình vườn ươm cây giống, chủ yếu là cây keo. Mỗi năm, gia đình anh cung cấp cho thị trường trên 70 vạn cây giống. Song song với đó, anh đầu tư chăn nuôi lợn theo hướng hàng hóa, duy trì sản lượng ổn định. Trung bình, mỗi năm gia đình anh xuất bán từ 10 đến 15 tấn lợn thịt. Tổng thu nhập của gia đình anh từ chăn nuôi lợn, làm giống cây keo trên 500 triệu đồng.

Chia sẻ về thời khắc được đặc xá, anh Quy xúc động cho biết: “Ngày được thông báo đặc xá, tôi thực sự vỡ òa. Đó không chỉ là niềm vui được trở về với gia đình, mà còn là cơ hội để tôi làm lại cuộc đời. Tôi luôn tự nhủ phải sống tốt hơn, làm việc lương thiện để bù đắp những sai lầm trước đây, không phụ sự khoan hồng của Đảng và Nhà nước”.

Cũng như anh Quy, anh Hoàng Văn Dũng (sinh năm 1983) cũng ở xã Luận Thành là minh chứng rõ nét cho sự nỗ lực tái hòa nhập cộng đồng sau đặc xá. Những ngày đầu trở về, anh không tránh khỏi tâm lý tự ti, mặc cảm và nhiều trở ngại trong cuộc sống. Tuy nhiên, với sự động viên của gia đình, sự quan tâm của chính quyền địa phương và nguồn vốn vay ưu đãi, anh đã mạnh dạn khởi nghiệp từ chính tay nghề sẵn có. Anh đầu tư xây dựng xưởng sửa chữa ô tô và kinh doanh phụ tùng ngay tại nhà. Mô hình này không chỉ giúp anh có thu nhập ổn định, mà còn tạo việc làm cho 3 lao động địa phương, góp phần cải thiện đời sống và đóng góp tích cực cho kinh tế địa phương.

Anh Dũng chia sẻ: “Đặc xá đã cho tôi cơ hội thứ hai để làm lại cuộc đời. Những ngày đầu trở về, tôi từng rất mặc cảm, nhưng nhờ sự động viên của gia đình và chính quyền, tôi dần lấy lại niềm tin. Giờ đây, tôi chỉ mong làm ăn chân chính và trở thành người có ích cho xã hội”.

Những câu chuyện như của anh Hà Đình Quy hay anh Hoàng Văn Dũng là minh chứng sinh động cho giá trị nhân văn sâu sắc của chính sách đặc xá. Đó không chỉ là sự khoan hồng của pháp luật, mà còn là cơ hội để những con người từng lầm lỗi sửa sai, làm lại cuộc đời. Để hành trình tái hòa nhập cộng đồng của người được đặc xá thực sự bền vững, rất cần sự chung tay của toàn xã hội. Sự cảm thông, chia sẻ của gia đình, chính quyền và cộng đồng sẽ là điểm tựa quan trọng giúp họ vượt qua mặc cảm, tự tin vươn lên, trở thành công dân có ích.

Nguồn: Báo Thanh Hóa