Bà Thầy - trận đánh mang đậm dấu ấn chỉ huy của Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Xuân Thư

Đầu năm 1972, trước những bước leo thang bình định của địch tại vùng rừng U Minh, Quân khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu 9 chủ trương tập trung lực lượng chủ lực mở các trận tiến công vào những căn cứ quan trọng của đối phương. Trung đoàn 10 được giao nhiệm vụ đánh vào cụm căn cứ Bà Thầy - một vị trí phòng ngự mạnh, nơi đặt sở chỉ huy Trung đoàn 33, Sư đoàn 21 Bộ binh Ngụy.

 Được xây dựng giữa vùng đồng ruộng và rẫy vườn rậm rạp U Minh, Căn cứ Bà Thầy nằm gần bờ sông Cái Tàu, dựa vào hệ thống sông rạch, kênh mương và các liếp vườn rậm rạp làm vật cản tự nhiên. Căn cứ rộng khoảng 500 × 400m, được tổ chức thành hai tuyến phòng ngự với bờ thành đất, 12 lô cốt cùng nhiều lớp hàng rào kẽm gai và bãi mìn bao bọc xung quanh. Bên trong căn cứ đặt sở chỉ huy Trung đoàn 33, Sư đoàn 21 Ngụy, cùng lực lượng phòng thủ đông gồm Tiểu đoàn 3 bộ binh, hai đại đội thuộc Tiểu đoàn 4 bộ binh và nhiều đơn vị trợ chiến, công binh, trinh sát thám báo. Địch còn bố trí một tiểu đoàn pháo binh hỗn hợp với các khẩu pháo 155mm, 105mm và nhiều loại cối hạng nặng, tạo thành hệ thống hỏa lực phòng ngự dày đặc. Với hệ thống công sự kiên cố, lực lượng đông và hỏa lực mạnh, quân địch tự tin coi căn cứ Bà Thầy là một “pháo đài bất khả xâm phạm”.

Trước một mục tiêu phòng ngự kiên cố như căn cứ Bà Thầy, nhiệm vụ tiến công được giao cho Tiểu đoàn 7 Đặc công do Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Xuân Thư chỉ huy (lần thứ nhất). Để chuẩn bị cho trận đánh, Đại úy Nguyễn Xuân Thư đã trực tiếp cùng cán bộ các đại đội tổ chức nhiều đêm trinh sát, bí mật nghiên cứu hệ thống phòng thủ và quy luật hoạt động của địch trong căn cứ.

Trên cơ sở kết quả trinh sát thực địa, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Xuân Thư xây dựng phương án tác chiến mật tập theo cách đánh “nở hoa trong lòng địch”, tổ chức lực lượng thành 12 mũi tiến công, gồm các tổ “bóc vỏ”, “trung tuyến” và “luồn sâu” nhằm nhanh chóng đánh chiếm các mục tiêu then chốt. Để bảo đảm chắc thắng, Tiểu đoàn 7 còn bí mật dựng sa bàn mô phỏng căn cứ Bà Thầy trong rừng, tổ chức luyện tập nhiều đêm liền, giúp bộ đội nắm vững từng mục tiêu, từng hướng tiến công và hiệp đồng chiến đấu thuần thục.

Đêm 6/4/1972, dưới mưa lớn, các mũi tiến công của Tiểu đoàn 7 bí mật áp sát căn cứ. Sau nhiều giờ cắt rào, vượt vật cản, lực lượng ta đã lọt sâu vào trong trận địa địch. Rạng sáng 7/4, khi tình huống bất ngờ xảy ra, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Xuân Thư nhanh chóng nắm thời cơ, ra lệnh cho toàn đơn vị đồng loạt tiến công. Bộc phá, B40, lựu đạn được sử dụng dồn dập, các mũi đồng loạt đánh chiếm lô cốt, trận địa pháo và trung tâm căn cứ.

Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều vị trí then chốt của địch bị đánh sập; trận địa pháo bị phá hủy, sở chỉ huy Trung đoàn 33 bị uy hiếp. Các đơn vị linh hoạt chuyển phương án từ trong đánh ra, ngoài đánh vào theo chỉ huy trực tiếp của Nguyễn Xuân Thư, khiến quân địch rơi vào hỗn loạn. Kết quả, ta loại khỏi vòng chiến đấu hơn 600 tên địch, thu 96 súng các loại, 6 máy thông tin và nhiều quân trang, quân dụng; phá hủy 1 khẩu pháo 155 mm, 5 khẩu pháo 105 mm cùng nhiều vũ khí hạng nặng khác. Đây là một trong những trận đánh tiêu biểu thể hiện nghệ thuật tác chiến đặc công táo bạo, bất ngờ và hiệu quả cao.

Trận tập kích căn cứ Bà Thầy đã tiêu diệt và làm tan rã phần lớn lực lượng Trung đoàn 33 ngụy, làm rung chuyển toàn bộ hệ thống đồn bốt của địch ở U Minh. Chiến thắng đã trở thành một dấu son trong lịch sử chiến đấu của Trung đoàn 10 và lực lượng vũ trang Quân khu 9, góp phần làm phá sản kế hoạch bình định lấn chiếm U Minh của đối phương, giữ vững căn cứ cách mạng trên vùng đất cực Nam Tổ quốc.

Đặc biệt, chiến công này gắn liền với dấu ấn chỉ huy của Tiểu đoàn trưởng, Liệt sĩ Nguyễn Xuân Thư – người trực tiếp tổ chức lực lượng, chỉ đạo các mũi tiến công và giữ vững nhịp độ chiến đấu trong suốt trận đánh ác liệt. Sự mưu trí, quyết đoán và tinh thần dũng cảm của người chỉ huy đã góp phần quan trọng tạo nên thắng lợi vang dội của trận đánh.

Bài, ảnh: CẢNH VINH