Xây “Thế trận lòng dân” trên vùng đất khó. Kỳ 3: Bồi đắp niềm tin, dựng vững “thế trận lòng dân”

* Kỳ 1: Thực trạng và những vấn đề đặt ra

* Kỳ 2: Khi mô hình “dân vận khéo” bén rễ, nở hoa

Niềm tin - “công trình” bền vững nhất

Chiều muộn, khi nắng vừa khuất sau những dãy núi trùng điệp, sân “Nhà văn hóa quân - dân kiểu mẫu” ở bản Tổng Khư (xã Na Ngoi, tỉnh Nghệ An) lại rộn ràng tiếng cười nói. Người lớn thi đấu bóng chuyền, cầu lông; người cao tuổi tập luyện trên các dụng cụ thể dục ngoài trời; trẻ nhỏ nô đùa khắp khoảng sân rộng. Giữa miền biên viễn, một nhịp sống mới đang hiện hữu.

Nhìn bà con quây quần mỗi buổi chiều, ông Lầu Bá Thò, Bí thư Chi bộ bản Tổng Khư chia sẻ: “Trước đây, sau mỗi buổi lên nương, nhiều người đàn ông trong bản thường tụ tập uống rượu, nhiều lúc xảy ra mâu thuẫn, mất đoàn kết. Từ khi Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 4 (Quân khu 4) hỗ trợ xây dựng “Nhà văn hóa quân - dân kiểu mẫu”, bà con có nơi sinh hoạt, giao lưu văn hóa, rèn luyện thể thao. Không khí bản làng thay đổi hẳn. Người dân càng thêm tin Đảng, tin bộ đội và cùng nhau xây dựng bản làng”.

Câu chuyện ở Tổng Khư cho thấy giá trị của công tác dân vận không chỉ nằm ở một công trình được xây dựng, mà ở sự đổi thay trong đời sống cộng đồng. Một nhà văn hóa có thể hoàn thành sau vài tháng thi công, nhưng để hình thành nếp sống mới, củng cố tinh thần đoàn kết và tạo dựng niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, chính quyền và Quân đội là kết quả của cả một quá trình kiên trì, bền bỉ.

Điều đó cũng phản ánh rõ tư duy xuyên suốt của Đề án 2036. Trên địa bàn Quân khu 4 - nơi có nhiều bản làng vùng biên giới, miền núi, ven biển, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và đồng bào có đạo - xây dựng “thế trận lòng dân” không chỉ là hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn hướng tới xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, tạo sự đồng thuận xã hội và phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong giữ gìn ổn định địa bàn.

Theo Đại tá Nguyễn Phi Hòa, Trưởng phòng Dân vận, Cục Chính trị Quân khu 4, thành công của công tác dân vận không được đo bằng số lượng công trình hay kinh phí hỗ trợ, mà ở khả năng khơi dậy tinh thần tự quản, tự lực và trách nhiệm của người dân đối với cộng đồng. Khi Nhân dân thực sự trở thành chủ thể của các mô hình, mỗi công trình sẽ tiếp tục được gìn giữ, phát huy hiệu quả và lan tỏa bằng chính ý thức của người dân.

Thực tiễn hơn ba năm triển khai Đề án 2036 đã chứng minh, những giá trị bền vững nhất không phải chỉ là những con đường được mở rộng, những ngôi nhà được dựng mới hay các mô hình sinh kế mang lại thu nhập ổn định, mà chính là sự chuyển biến trong nhận thức, niềm tin và trách nhiệm của Nhân dân. Đó là nền tảng để củng cố cơ sở chính trị, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc ngay từ cơ sở.

Giữ được lòng dân là giữ được địa bàn

Nếu ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, những mô hình như “Nhà văn hóa quân - dân kiểu mẫu”, “Giúp dân no đủ, tự chủ bản làng”, “Lên với bản Rào Con”... đang từng bước làm đổi thay diện mạo nông thôn miền núi, thì tại các địa bàn có đông đồng bào theo đạo, công tác dân vận lại phát huy hiệu quả ở một phương diện khác: xây dựng sự đồng thuận xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giữ vững ổn định ngay từ cơ sở.

Thực tế cho thấy, có thời điểm một số địa bàn vùng giáo trên địa bàn Quân khu 4 bị các thế lực thù địch lợi dụng những vấn đề liên quan đến đất đai, môi trường, tôn giáo... để kích động tụ tập đông người, gây mất an ninh, trật tự. Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, những thông tin sai lệch, xuyên tạc nếu không được nhận diện và xử lý kịp thời rất dễ tác động đến tâm lý người dân, làm suy giảm niềm tin và gây chia rẽ khối đại đoàn kết. Thực tiễn cho thấy, giữ vững địa bàn không chỉ là xử lý tốt các vụ việc phát sinh, mà quan trọng hơn là xây dựng được sự đồng thuận và niềm tin của Nhân dân ngay từ cơ sở.

Từ nhận thức đó, Quân khu 4 không lựa chọn cách tuyên truyền một chiều mà bắt đầu từ những việc làm cụ thể. Cán bộ, chiến sĩ cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và các tổ chức tôn giáo sửa chữa nhà ở cho hộ nghèo, làm đường giao thông nông thôn, vệ sinh môi trường, khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, chăm lo gia đình chính sách, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, giúp người già neo đơn... Những việc làm ấy được duy trì thường xuyên, không phân biệt dân tộc, tôn giáo hay điều kiện kinh tế, qua đó tạo dựng niềm tin bằng hành động thiết thực.

Ông Nguyễn Xuân Đình, Chủ tịch Hội đồng Mục vụ Giáo xứ Yên Đại (Nghệ An) từng chia sẻ: “Người dân luôn nhìn vào việc làm cụ thể. Khi bộ đội đến với giáo xứ bằng sự chân thành, giúp bà con lúc khó khăn thì ai cũng tin tưởng. Có niềm tin thì mọi việc đều dễ trao đổi, dễ đồng thuận hơn”.

Lời chia sẻ giản dị ấy phản ánh quy luật của công tác dân vận: muốn vận động Nhân dân trước hết phải được Nhân dân tin yêu. Chính sự chân thành, trách nhiệm và tinh thần vì dân của cán bộ, chiến sĩ đã từng bước xóa nhòa khoảng cách, tạo dựng mối quan hệ gắn bó giữa LLVT với đồng bào có đạo. Từ chỗ phối hợp trong từng hoạt động cụ thể, nhiều chức sắc, chức việc tôn giáo đã chủ động đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền tuyên truyền, vận động giáo dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội.

Không chỉ ở vùng giáo, tại nhiều xã biên giới, ven biển và miền núi, cấp ủy, chính quyền địa phương đều có chung nhận định rằng giá trị lớn nhất mà LLVT mang lại không nằm ở quy mô của từng công trình hay nguồn kinh phí hỗ trợ, mà ở phương pháp dân vận gần dân, trọng dân, hiểu dân và vì dân. Chính cách làm ấy đã khơi dậy vai trò chủ thể của Nhân dân, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong xây dựng và bảo vệ địa bàn.

Ông Hoàng Minh Thái, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phong Nha (tỉnh Quảng Trị) cho biết: “Có những việc nếu chỉ chính quyền đứng ra vận động thì người dân còn băn khoăn. Nhưng khi cán bộ, chiến sĩ cùng xuống cơ sở, cùng làm, cùng chia sẻ với bà con thì hiệu quả khác hẳn. Người dân tin bộ đội, từ đó cũng thêm tin tưởng vào chủ trương của Đảng và chính quyền địa phương”.

Qua thực tiễn triển khai Đề án 2036 có thể thấy, công tác dân vận của LLVT Quân khu 4 đã vượt ra ngoài phạm vi của những hoạt động hỗ trợ đơn thuần để trở thành một phương thức tham gia xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh. Bộ đội không chỉ giúp dân vượt qua khó khăn trước mắt mà còn đồng hành cùng địa phương giải quyết những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển. Quan trọng hơn, từ những mô hình cụ thể đã khơi dậy được sức dân. Người dân tự nguyện hiến đất mở đường, đóng góp ngày công xây dựng công trình công cộng, bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh, trật tự và hỗ trợ nhau phát triển kinh tế. Khi Nhân dân thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển, “thế trận lòng dân” không còn là khẩu hiệu mà trở thành nền tảng vững chắc để giữ vững địa bàn ngay từ cơ sở.

Lòng dân - Tuyến phòng thủ từ sớm, từ xa

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Lời dạy ấy đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị, nhất là trong bối cảnh các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen; các thế lực thù địch tiếp tục lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền để chống phá Đảng, Nhà nước, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thực tiễn trên địa bàn Quân khu 4 cho thấy, không có tuyến phòng thủ nào vững chắc hơn lòng dân. Khi người dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, đồng hành cùng chính quyền, gắn bó với Quân đội và chủ động tham gia giữ gìn an ninh, trật tự, mỗi thôn, bản, giáo xứ hay khu dân cư đều trở thành một “pháo đài” từ cơ sở. Ngược lại, nếu những bức xúc trong đời sống chậm được giải quyết, nếu khoảng trống thông tin bị các thế lực xấu lợi dụng, thì nguy cơ phát sinh những điểm nóng về an ninh, trật tự sẽ luôn hiện hữu.

Đó cũng là giá trị cốt lõi mà Đề án 2036 hướng tới. Thành công của Đề án không chỉ được đo bằng số lượng công trình hoàn thành hay nguồn lực huy động, mà quan trọng hơn là góp phần củng cố cơ sở chính trị, tăng cường mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng, Quân đội với Nhân dân và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Sau hơn ba năm triển khai, nhiều địa phương trên địa bàn Quân khu 4 đã ghi nhận những chuyển biến rõ nét khi người dân không còn chỉ là đối tượng thụ hưởng mà đã trở thành chủ thể tham gia xây dựng địa phương. Già làng, trưởng bản, người có uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền và LLVT tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia giữ gìn an ninh, trật tự, bảo vệ đường biên, cột mốc, xây dựng đời sống văn hóa và phát triển kinh tế.

Thực tiễn đó khẳng định hiệu quả của phương châm “lấy dân làm gốc”. Khi người dân được lắng nghe, được tôn trọng và trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề của cộng đồng, họ không chỉ là người thụ hưởng thành quả phát triển mà còn trở thành lực lượng quan trọng trong giữ gìn ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Đó cũng là nền tảng để xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc ngay từ cơ sở.

Trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra ngày càng cao. Điều đó đòi hỏi công tác dân vận của LLVT Quân khu 4 tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức và cách làm; bám sát thực tiễn, hướng mạnh về cơ sở, chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời tham mưu giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ khi mới manh nha. Mỗi mô hình hiệu quả cần tiếp tục được hoàn thiện, nhân rộng; mỗi cách làm sáng tạo cần được lan tỏa; mỗi cán bộ, chiến sĩ phải thực sự là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc.

Có thể khẳng định, Đề án 2036 không chỉ nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận của LLVT Quân khu 4 mà còn góp phần hiện thực hóa quan điểm của Đảng về xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Qua thực tiễn triển khai, Đề án đã khẳng định: ở đâu người dân tin Đảng, tin chính quyền, tin Quân đội, ở đó sẽ có sự ổn định, đoàn kết và sức mạnh để vượt qua mọi khó khăn, thách thức.

Những con đường rồi sẽ tiếp tục được mở rộng. Những cây cầu sẽ còn được xây mới. Những công trình dân sinh hôm nay rồi cũng sẽ được nâng cấp theo thời gian. Nhưng “công trình” bền vững nhất mà Đề án 2036 tạo dựng chính là lòng tin của Nhân dân. Lòng tin ấy được bồi đắp từ những bước chân của cán bộ, chiến sĩ trên các bản làng biên giới; từ những ngày cùng dân dựng nhà, mở đường, khơi dòng nước sạch; từ sự có mặt kịp thời trong thiên tai, dịch bệnh và những lúc người dân cần nhất.

Khi lòng dân đã thuận, ý Đảng hòa quyện với lòng dân, mỗi bản làng, mỗi giáo xứ, mỗi khu dân cư sẽ trở thành một điểm tựa của khu vực phòng thủ; mỗi người dân sẽ là một nhân tố góp phần giữ gìn bình yên quê hương. Đó chính là nền tảng để Quân khu 4 cùng cấp ủy, chính quyền và Nhân dân xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc, tạo nguồn sức mạnh nội sinh to lớn, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa từ sớm, từ xa./.

Bài, ảnh: NHÓM PHÓNG VIÊN