Xây “Thế trận lòng dân” trên vùng đất khó: Bài 1: Thực trạng và những vấn đề đặt ra

Bài 1: Thực trạng và những vấn đề đặt ra

Địa bàn các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị  và thành phố Huế có hơn 1.300 km đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Lào, với diện tích 51.166,254 km². Có 483 xã, phường, đặc khu, trong đó có 72 xã ven biển, 63 xã miền núi biên giới và 1 đặc khu. Dân số gần 13 triệu người với 28 thành phần dân tộc cùng sinh sống, trong đó có 27 dân tộc thiểu số (DTTS) với hơn 1,4 triệu ở người; gần 1,8 triệu người là đồng bào có đạo. Đời sống Nhân dân, cơ sở hạ tầng các xã miền núi biên giới và một số xã ven biển còn nhiều khó khăn. Đây là là những địa bàn các thế lực thù địch thường lợi dụng chống phá và kích động Nhân dân đi ngược lại đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Trong suốt chiều dài lịch sử, qua hơn 80 năm thành lập đến nay, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 luôn coi trọng công tác dân vận, xây dựng “Thế trận lòng dân” vững chắc. Do vậy, trong mọi thời kỳ cách mạng, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 tôn chỉ, quán triệt sâu sắc quan điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta về công tác dân vận.

Bởi theo quan điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta về công tác dân vận là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp cách mạng của đất nước, là điều kiện quan trọng bảo đảm cho sự lãnh đạo của Đảng; củng cố, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân, là trách nhiệm của tất cả các tổ chức trong hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Công tác dân vận trong Quân đội Nhân dân Việt Nam không chỉ là một bộ phận quan trọng của công tác dân vận Đảng mà còn là chức năng của Quân đội, góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững mạnh. 

Hơn thế nữa, xuất phát từ vị trí chiến lược quan trọng, Quân khu 4 là địa bàn có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, với điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn. Do đó, công tác dân vận của các cơ quan, đơn vị LLVT trong toàn Quân khu không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn góp phần củng cố lòng tin của Nhân dân vào Đảng, Nhà nước và Quân đội. Do vậy, triển khai, thực hiện Đề án 2036 của Quân khu 4 càng khẳng định vai trò của LLVT trong công tác dân vận, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế – xã hội và củng cố thế trận quốc phòng, an ninh ngày càng vững chắc.

Qua quá trình công tác, nhận thấy rằng, bên cạnh những thuận lợi cơ bản về xây dựng chính trị cơ sở, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, trên địa bàn Quân khu 4 nới chung, ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng còn gặp không ít khó khăn, thách thức. Diện tích trồng lúa ít, trình độ canh tác còn lạc hậu, sản xuất phụ thuộc nhiều vào tự nhiên, năng suất cây trồng, vật nuôi, thu nhập bình quân đầu người thấp, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao; còn 63 xã đặc biệt khó khăn. Kết cấu hạ tầng thiếu đồng bộ, từ trung tâm xã xuống các bản, làng hệ thống giao thông còn khó khăn. Một bộ phận Nhân dân mù chữ, tái mù chữ, không biết nói tiếng phổ thông (chủ yếu là người H’Mông, Khơ Mú); nhiều hủ tục lạc hậu như tổ chức đám ma, cúng vía, cưới hỏi dài ngày; hôn nhân cận huyết thống, tảo hôn ở một số nơi vẫn còn tồn tại. Tình hình di, dịch cư tự do, xuất nhập cảnh trái pháp luật, khiếu kiện đền bù các dự án vẫn còn; hoạt động truyền đạo trái phép, trong đó đáng lưu ý là đạo Tin lành và Công giáo thông qua hoạt động từ thiện, tài trợ, internet và mạng xã hội diễn ra khá phổ biến; tội phạm về trật tự an toàn xã hội có chiều hướng gia tăng, nổi lên là buôn lậu qua biên giới, mua bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy… Các thế lực thù địch, phản động đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, kích động tư tưởng ly khai. tự trị trong đồng bào, nhất là đối với đồng bào H’Mông; gây chia rẽ mối quan hệ giữa người Kinh với người dân tộc thiểu số, giữa các dân tộc thiểu số với nhau; kích động Nhân dân chống lại đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước… còn tiềm ẩn, diễn biến phức tạp.

Đối với vùng đồng bào có đạo trên địa bàn Quân khu những năm trước đây diễn biến hết sức phức tạp. Các thế lực thù địch, phản động, đặc biệt là tổ chức phản động khủng bố Việt Tân móc nối với một số linh mục cực đoan trong tôn giáo lôi kéo, mua chuộc, kích động giáo dân lợi dụng việc triển khai các dự án kinh tế, khu công nghiệp, sự cố về môi trường, những sai sót trong quản lý, điều hành của chính quyền cơ sở... để xuyên tạc, bôi nhọ, cổ xúy hoạt động “bất tuân dân sự”, chống phá ngày càng công khai, quyết liệt, trực diện và hết sức manh động; tổ chức tụ tập đông người, biểu tình, chống đối chính quyền (hơn 200 vụ), nổi lên là việc lợi dụng sự cố môi trường biển miền Trung từ năm 2016 đến 2018 có 161 vụ với khoảng 64.000 lượt giáo dân tuần hành, biểu tình, gây rối; đập phá trụ sở chính quyền, bắt giữ cán bộ để đòi yêu sách tôn giáo, đòi thả tù nhân (06 vụ); ngăn cản hoạt động huấn luyện, diễn tập của lực lượng quân sự địa phương (02 vụ)... Đồng thời cắt ghép, xuyên tạc nội dung ghi âm, ghi hình đưa lên internet, mạng xã hội để kích động, lôi kéo lực lượng, vu khống chính quyền, kêu gọi các tổ chức nước ngoài can thiệp.

Ở vùng trọng điểm về quốc phòng, hiện tượng tập trung đông người để đình công, bãi khóa, khiếu kiện tại các trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, các khu công nghiệp tiếp tục diễn ra. Các khu kinh tế phát triển và mở rộng sẽ phần nào ảnh hưởng đến các công trình quốc phòng trong các khu vực phòng thủ. Việc quản lý các công trình, dự án, doanh nghiệp có vốn nước ngoài gặp nhiều khó khăn. An ninh biên giới ngày càng phức tạp, nhất là xuất nhập cảnh trái pháp luật, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy…

Nhận rõ điều đó, Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 đã xây dựng, triển khai Đề án về “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận của lực lượng vũ trang Quân khu 4 giai đoạn 2023-2030 và những năm tiếp theo”.

Mục tiêu của Đề án tăng cường xây dựng “Thế trận lòng dân”, giúp Nhân dân xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống… Trong đó, tập trung vào tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về nhiệm vụ quốc phòng đến 100% Nhân dân; các cơ quan, đơn vị nắm chắc tình hình địa bàn, không để bị động, bất ngờ, xử lý tốt các tình huống nảy sinh; 75% cơ quan, đơn vị cấp trung đoàn, sư đoàn và tương đương trong Lực lượng vũ trang Quân khu không đóng quân trên địa bàn vùng khó khăn có chương trình kết nghĩa với các địa phương; 50% quân nhân dự bị trong biên chế và dân quân tự vệ ở vùng khó khăn được tập huấn, bồi dưỡng nội dung, cách thức tiến hành công tác dân vận; 100% đơn vị cơ sở hàng năm tham gia phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện ít nhất một công trình nằm trong chương trình mục tiêu quốc gia hoặc chương trình phát triển kinh tế, xã hội của địa phương. Đồng thời, các cơ quan, đơn vị tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng và cấp ủy, chính quyền địa phương, hằng năm tuyển chọn, giới thiệu 2% quân nhân xuất ngũ ở vùng đặc thù để quy hoạch, đào tạo, bố trí làm cán bộ địa phương cơ sở…

Ngay sau khi có Đề án, Ban Chỉ đạo Đề án (2036) Quân khu đã chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị phối hợp với các, ban, ngành địa phương khảo sát thực tế, xây dựng kế hoạch triển khai. Với sự vào cuộc đầy trách nhiệm của các ban, ngành, lực lượng và mọi cán bộ, chiến sĩ, LLVT Quân khu 4, Đề án được triển khai mang lại hiệu quả cao. Qua hơn 3 năm thực hiện Đề án, đã có gần 200 mô hình hiệu quả, như các mô hình “Dân vận khéo” trên địa bàn như: “Nâng bước em đến trường”, “Giúp dân no đủ, tự chủ bản làng”, “Mẹ đỡ đầu - Thắp sáng niềm tin, tiếp sức em đến trường”…  

Từ sự vào cuộc của các cơ quan, đơn vị LLVT Quân khu trong triển khai Đề án, với những mô hình thiết thực hiệu quả, đã góp phần giúp các địa phương vùng khó từng bước vươn lên trong cuộc sống và xây dựng “Thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc.

NHÓM PHÓNG VIÊN

Bài 2: Mô hình hay, cách làm hiệu quả