Xây "Thế trận lòng dân" trên vùng đất khó: Bài 2: Khi mô hình “dân vận khéo” bén rễ, nở hoa

Mô hình cụ thể, việc làm thiết thực

Theo chân đoàn công tác Quân khu 4 về cơ sở, chúng tôi đến thăm Trung tâm Hỗ trợ phát triển - Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật Hồng Lĩnh (Giáo phận Hà Tĩnh). Ngay từ cổng vào, âm thanh rộn ràng của tiếng cười trẻ nhỏ đã khiến không gian như bừng sáng. Khu vui chơi mới với cầu trượt, xích đu, bập bênh được bố trí gọn gàng, an toàn; phía sau là khu nhà ăn khang trang, sạch sẽ.

Ít ai biết rằng, cách đây chưa lâu, nơi này vẫn còn thiếu thốn đủ bề. Không gian sinh hoạt chật hẹp, khu vui chơi gần như không có, việc chăm sóc các em gặp nhiều khó khăn. Từ thực tế đó, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo các đơn vị phối hợp với địa phương và Giáo phận Hà Tĩnh xây dựng mô hình “Đồng hành chia sẻ - Chắp cánh ước mơ”.

Hơn 400 ngày công của cán bộ, chiến sĩ được huy động. Từng bao xi măng, từng viên gạch đều in dấu mồ hôi người lính. Không chỉ đóng góp công sức, các đơn vị còn vận động nguồn lực xã hội hóa, hoàn thành công trình với tổng kinh phí 445 triệu đồng.

Nữ tu Maria Nguyễn Thị Toàn, Giám đốc Trung tâm, xúc động chia sẻ: “Hiện Trung tâm đang nuôi dạy 242 học sinh khuyết tật từ 3 đến 20 tuổi. Các em mắc nhiều dạng khuyết tật như tự kỷ, thiểu năng trí tuệ, khiếm thính, chậm nói… nên việc chăm sóc rất vất vả. Bộ đội đến không chỉ giúp xây dựng cơ sở vật chất mà còn thường xuyên dạy kỹ năng sống, tổ chức văn hóa, thể thao, cắt tóc cho các cháu. Các cháu rất quý bộ đội, coi như người thân. Điều đáng nói, mô hình không dừng ở hỗ trợ cơ sở vật chất mà hướng tới đồng hành lâu dài, giúp các em có môi trường phát triển ổn định hơn”.

Không chỉ là công trình, điều đọng lại chính là sự gắn bó, sẻ chia. Những ngày cuối tuần, hình ảnh hội viên phụ nữ Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh có mặt, tự tay đi chợ, nấu những bữa ăn ngon, đầy dinh dưỡng cho các em nhỏ ở Trung tâm khiến nhiều người xúc động. Việc làm giản dị nhưng tạo sự gần gũi, giúp các em có thêm điều kiện sinh hoạt, học tập tốt hơn.

Rời vùng giáo Hà Tĩnh, chúng tôi đến thôn Bản Chùa, xã Hiếu Giang, tỉnh Quảng Trị - nơi sinh sống của hơn 100 hộ đồng bào dân tộc Vân Kiều. Đường vào bản quanh co, dốc đứng; cuộc sống bà con còn nhiều khó khăn, nhất là tình trạng thiếu nước sinh hoạt.

Trước đây, mỗi mùa nắng đến là một lần “khát”. Nhiều gia đình phải đi bộ hàng cây số xuống khe suối gùi nước. Nước ít, không bảo đảm vệ sinh. Mùa mưa, nguồn nước đục, tiềm ẩn nguy cơ bệnh tật.

Trước thực tế đó, Sư đoàn 968 đã phối hợp với địa phương khảo sát, triển khai công trình “Nước sạch vì cộng đồng”. Hơn 200 ngày công bộ đội được huy động để xây dựng hai giếng khoan, hệ thống máy bơm, bể chứa, đường ống dẫn nước về bản, kết hợp lắp đặt điện năng lượng mặt trời phục vụ sinh hoạt.

Với tổng kinh phí hơn 80 triệu đồng, công trình đã giải quyết căn bản tình trạng thiếu nước kéo dài nhiều năm. Chị Hồ Thị Bê, người dân Bản Chùa phấn khởi: “Trước thiếu nước khổ lắm. Nay có nước giếng khoan, bộ đội kéo ống về tận bản, bà con ai cũng mừng”.

Từ khi có nước sạch, không chỉ sinh hoạt được cải thiện mà sản xuất cũng thuận lợi hơn. Nhiều hộ đã mạnh dạn chăn nuôi, trồng trọt, từng bước nâng cao thu nhập. Từ một công trình dân sinh, cách làm này đã góp phần thay đổi thói quen sản xuất, sinh hoạt của người dân, tạo nền tảng cho phát triển bền vững của vùng.

Hai câu chuyện ở Hà Tĩnh và Quảng Trị chỉ là những lát cắt tiêu biểu. Điểm chung của các mô hình là đều xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, sát với đời sống của Nhân dân, phù hợp với đặc điểm vùng dân tộc, tôn giáo - nơi mà công tác dân vận đòi hỏi sự kiên trì, tinh tế và chân thành.

Lan tỏa mô hình, bồi đắp “thế trận lòng dân”

Từ những mô hình cụ thể, cách làm hiệu quả, công tác dân vận của lực lượng vũ trang Quân khu 4 đã tạo sức lan tỏa sâu rộng trên các địa bàn vùng đặc thù. Thực tiễn cho thấy, hiệu quả của công tác dân vận không nằm ở làm nhiều hay ít, mà ở việc làm đúng và trúng nhu cầu của người dân.

Trong hơn ba năm triển khai Đề án 2036, toàn Quân khu đã xây dựng, duy trì hàng trăm mô hình “Dân vận khéo”. Nhiều mô hình được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao như: “Tặng cờ ngư dân đi biển”, “Gắn kết yêu thương giữa lương và giáo”, “Cầu nghĩa tình quân dân”, “Thắp sáng đường quê”, “Làng văn hóa quân - dân kiểu mẫu”…

Mỗi mô hình mang một cách làm riêng, nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là chăm lo đời sống Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đơn cử như ở vùng biển, những lá cờ Tổ quốc được trao tận tay ngư dân không chỉ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho ngư dân, mà còn mang ý nghĩa tinh thần, động viên, tiếp thêm động lực để bà con yên tâm vươn khơi bám biển. Ở vùng có đông đồng bào theo đạo, các hoạt động phối hợp, giúp đỡ thiết thực góp phần gắn kết lương – giáo, tạo sự đồng thuận, giữ vững ổn định địa bàn.

Điểm chung trong cách làm là đều được khảo sát kỹ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng vũ trang với cấp ủy, chính quyền, các tổ chức đoàn thể và Nhân dân. Bộ đội không đứng ngoài mà trực tiếp tham gia, cùng làm với dân, qua đó tạo sự tin tưởng, tránh hình thức, lãng phí.

Quân khu 4 là đơn vị đầu tiên trong toàn quân chủ động xây dựng và triển khai một đề án riêng về công tác dân vận ở vùng đặc thù. Ngay sau khi được phê duyệt, Ban chỉ đạo, Tổ giúp việc được thành lập; hệ thống văn bản, kế hoạch triển khai được ban hành đồng bộ. Năm 2024, việc chọn Bộ CHQS tỉnh Nghệ An làm điểm đã tạo cơ sở thực tiễn quan trọng, giúp các cơ quan, đơn vị rút kinh nghiệm, nhân rộng cách làm hiệu quả.

Theo Đại tá Nguyễn Phi Hòa, Trưởng phòng Dân vận (Cục Chính trị, Quân khu 4), thành công của Đề án nằm ở việc phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của từng đơn vị, đồng thời huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. “Dân vận không chỉ là nhiệm vụ mà còn là tình cảm, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ đối với Nhân dân”, Đại tá Nguyễn Phi Hòa nhấn mạnh.

Những con số biết nói đã minh chứng cho hiệu quả của cách làm này. Hơn 27 tỷ đồng và gần 50 nghìn ngày công đã được huy động để triển khai Đề án. Riêng việc hỗ trợ xây dựng nhà ở cho Nhân dân, các đơn vị đã giúp xây dựng hơn 600 căn nhà, với tổng kinh phí hơn 37 tỷ đồng và hơn 125 nghìn ngày công.

Bên cạnh đó, các đợt hành quân dã ngoại làm công tác dân vận, “Chiến dịch Quang Trung” được triển khai sâu rộng. Cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia làm đường giao thông, nạo vét kênh mương, giúp dân khắc phục hậu quả thiên tai, sửa chữa nhà cửa, phát triển kinh tế.

Công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân cũng được chú trọng. Hàng nghìn lượt người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có đông đồng bào theo đạo đã được khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí. Nhiều gia đình chính sách, hộ nghèo được thăm hỏi, hỗ trợ kịp thời.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động được đổi mới với nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp từng đối tượng. Qua đó, nhận thức của Nhân dân về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước được nâng lên; các hủ tục lạc hậu từng bước được xóa bỏ; đời sống văn hóa tinh thần ngày càng cải thiện.

Điều quan trọng hơn cả là niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội ngày càng được củng cố. Những người lính không chỉ làm nhiệm vụ quân sự, quốc phòng mà còn trở thành chỗ dựa tin cậy của Nhân dân trong cuộc sống thường ngày.

Từ những công trình cụ thể, những việc làm thầm lặng nhưng bền bỉ, hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” tiếp tục được khắc sâu trong lòng dân. Đó chính là nền tảng vững chắc để xây dựng “thế trận lòng dân” - yếu tố then chốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nhìn từ thực tiễn triển khai Đề án 2036, có thể thấy rõ: khi công tác dân vận được thực hiện bằng cả trách nhiệm, trí tuệ và tình cảm, thì ở bất cứ nơi đâu, dù là vùng sâu, vùng xa hay vùng đồng bào theo đạo, đều có thể tạo ra những chuyển biến tích cực, bền vững.

Những mô hình hay, cách làm hiệu quả của lực lượng vũ trang Quân khu 4 không chỉ mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân mà còn góp phần củng cố quốc phòng - an ninh, giữ vững ổn định địa bàn. Quan trọng hơn, đó là sự kết tinh của ý Đảng, lòng dân - nguồn sức mạnh bền vững để vượt qua mọi khó khăn, thử thách.

Khi người dân tin, đồng thuận và cùng tham gia, mỗi mô hình dân vận không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng vững chắc cho ổn định lâu dài. Ở những bản làng xa xôi hay vùng giáo còn nhiều đặc thù, dấu chân người lính vẫn lặng lẽ in sâu. Mỗi công trình hoàn thành, mỗi việc làm nghĩa tình được lan tỏa chính là minh chứng sinh động cho hiệu quả của Đề án 2036 - một chủ trương đúng đắn, giàu tính nhân văn và có ý nghĩa lâu dài.

Bài và ảnh: NHÓM PHÓNG VIÊN