“Bão chồng bão": Đập tan mưu đồ xóa nhòa "làn ranh" thật giả trong thiên tai

“ Bão” chồng bão - khi thiên tai bị lợi dụng để chống phá

Những năm gần đây, thiên tai ở Việt Nam diễn biến ngày càng cực đoan, bất thường và phức tạp, gây ra những tổn thất đặc biệt nghiêm trọng về người, tài sản và hạ tầng. Riêng trong năm 2025, thiên tai xảy ra dồn dập, khốc liệt, vượt ngưỡng lịch sử tại nhiều địa phương, nhiều nơi “bão chồng bão, lũ chồng lũ”.

Số liệu cho thấy, đã có 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông, gồm 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới, vượt kỷ lục của năm 2017 và là mức cao nhất kể từ khi bắt đầu có số liệu quan trắc vào năm 1961. Tính đến ngày 31/12/2025, thiên tai đã làm 484 người chết và mất tích, cùng 811 người bị thương; tổng thiệt hại kinh tế ước tính trên 104.733 tỷ đồng. Trong đó, khu vực miền Trung chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do liên tiếp hứng chịu các cơn bão đổ bộ cùng những đợt mưa lũ vượt mức lịch sử⁽¹⁾ .

Thực tế đó cho thấy thiên tai không còn là rủi ro “mùa vụ” thông thường mà đã trở thành thách thức an ninh phi truyền thống nghiêm trọng, đặt ra yêu cầu phải nâng cao mạnh mẽ năng lực dự báo, ứng phó và phục hồi của cả hệ thống chính trị - xã hội.

Thế nhưng, ngay giữa lúc bão lũ hoành hành dữ dội thì trên “không gian mạng” lại bùng phát một “cơn bão” khác cực kỳ nguy hiểm và thâm độc. Đó là luận điệu núp bóng “phản biện” hay “tiếng nói của dân” nhưng thực chất là sự bịa đặt, xuyên tạc với giọng điệu hết sức “tráo trở” và “trắng trợn”, như: “bỏ mặc dân”, “cứu trợ hình thức”, “chính quyền chỉ lo tuyên truyền”, “quân đội làm màu”, “thiên tai phơi bày sự thất bại của thể chế”, thậm chí quy chụp mọi mất mát do bão lũ là “lỗi bản chất của chế độ”. Nguy hiểm hơn, trong bối cảnh công nghệ số phát triển như vũ bão, các luận điệu sai trái ấy còn được trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp sức để “sản xuất” hàng loạt hình ảnh, video clip giả mạo⁽²⁾ với mức độ tinh vi ngày càng cao, khiến việc phân biệt thật - giả trở nên hết sức khó khăn. Từ đó, chúng dễ dàng gây hoang mang trong dư luận, làm nhiễu loạn thông tin và tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội.

Rõ ràng, những luận điệu độc hại đó không xuất phát từ sự thật khách quan, càng không nhằm mục đích góp ý hay xây dựng. Đằng sau chúng là âm mưu phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, hạ thấp uy tín của Nhà nước và lực lượng vũ trang, khoét sâu khó khăn, kích động tâm lý bất mãn và từng bước phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Vạch rõ “lằn ranh” giữa “phản biện” và “chống phá” trong thiên tai

Phản biện xã hội trong công tác phòng, chống thiên tai và ngụy biện lợi dụng thiên tai để chống phá là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau về bản chất, tuyệt đối không thể bị đánh đồng.  

“Phản biện xã hội” chân chính xuất phát từ sự thật, từ lợi ích của nhân dân và từ yêu cầu nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai; còn “ngụy biện chống phá lại núp” dưới “vỏ bọc phản biện” để “bóp méo sự thật”, “đánh tráo bản chất” và dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực. Phản biện chân chính nhằm góp phần sửa đúng cái chưa tốt, làm mạnh hơn năng lực chỉ huy, cứu hộ, cứu nạn, cứu trợ và phục hồi sau thiên tai. Ngược lại, ngụy biện chống phá nghe qua tưởng như đứng về “tiếng khóc của nhân dân”, nhưng thực chất là khoét sâu mất mát, thổi phồng hạn chế, biến khó khăn khách quan thành cái cớ để quy chụp, công kích và gieo rắc hoài nghi.

Nguy hiểm hơn, ngụy biện chống phá không dừng ở việc tung ra vài ý kiến sai lệch, mà nhắm trực tiếp vào “niềm tin xã hội”, vào mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, giữa lực lượng cứu hộ với đồng bào vùng thiên tai. Bản chất của nó không phải là góp ý xây dựng, mà là lợi dụng thiên tai để “xuyên tạc”, “gây hoang mang”, “kích động bất mãn” và làm rối loạn nhận thức cộng đồng. Vì thế, nhận diện rõ “lằn ranh” giữa phản biện chân chính và luận điệu chống phá không chỉ là yêu cầu về lý luận, mà còn là đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn, để bảo vệ sự thật, giữ vững ổn định xã hội và không để những tiếng nói xấu độc đầu độc lòng dân trong lúc gian khó nhất.

Nhận diện rõ bản chất “cơn bão” kích động

Không ít thủ đoạn đã lợi dụng “phản biện xã hội” như một công cụ để xuyên tạc, chống phá công tác phòng, chống thiên tai, bão lũ, cứu hộ, cứu nạn. Tựu trung lại, các giọng điệu ấy thường xoáy vào những vấn đề chính sau:

Thứ nhất, chúng dựng tin giả, dùng ảnh cũ, clip cũ hoặc (AI) để ngụy tạo hiện trường mới

Đây là thủ đoạn phổ biến và dễ lan truyền nhất. Các đối tượng lấy hình ảnh lũ lụt của nhiều năm trước, ghép clip từ địa phương khác, hoặc sử dụng công nghệ AI để dựng nên những khung cảnh không có thật rồi gắn chú thích kiểu “miền Trung lúc này”, “chính quyền đang bưng bít”, “thảm họa chưa từng có”. Chúng cố tình đánh vào cảm xúc thương cảm, giận dữ và sốc của người xem để làm cho người dân tin vào một hiện trường giả trước khi kịp kiểm chứng.

Nguy hiểm hơn, khi hình ảnh giả được dựng lên với chất lượng ngày càng giống thật, tốc độ lan truyền của nó trên mạng xã hội thường nhanh hơn phản hồi chính thức từ cơ quan chức năng. Chính khoảng trống vài giờ đầu ấy trở thành thời điểm vàng để kẻ xấu gieo mầm nghi hoặc, bẻ cong nhận thức và dẫn dắt cảm xúc cộng đồng theo hướng chống đối.

Thứ hai, lợi dụng thiên tai để gieo rắc mê tín, xuyên tạc việc sắp xếp địa phương, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, rồi quy chụp, kích động và đổ lỗi cho “chế độ độc đảng” lãnh đạo

Đây là thủ đoạn kết hợp giữa luận điệu “huyền hoặc”, “phản khoa học” với xuyên tạc chính trị nhằm dẫn dắt nhận thức xã hội theo hướng sai lệch. Các đối tượng cố tình gieo rắc những quan điểm mê tín như cho rằng việc sáp nhập đơn vị hành chính sẽ “phá long mạch”, làm “mất chữ Bình - Bình yên, Định - ổn định, Yên - yên vui” trong tên gọi của một số địa phương như Thái Bình, Bình Định, Bình Dương, Phú Yên, Nam Định, rồi từ đó dẫn tới thiên tai, bão lũ. Đây là những luận điệu hoàn toàn vô căn cứ, bởi tên gọi địa phương có giá trị văn hóa, lịch sử, nhưng không thể chi phối quy luật tự nhiên hay làm thay đổi diễn biến của khí tượng, thủy văn, địa hình và biến đổi khí hậu. Từ những lập luận mê tín ấy, chúng tiếp tục “đánh tráo nguyên nhân - kết quả”, chỉ cần ở đâu đó có thống kê chậm, một phát ngôn chưa chuẩn xác, một điểm cứu trợ chưa kịp thời hoặc cán bộ xử lý thiếu mềm dẻo là lập tức suy diễn thành “cả hệ thống quan liêu”, “chế độ chỉ biết tuyên truyền”, thậm chí rêu rao rằng “sáp nhập nên trời phạt”, “đổi bộ máy nên chính quyền rối loạn”, “bỏ cấp trung gian nên khi bão lũ không còn ai chịu trách nhiệm”. Thực chất, mục tiêu của chúng không phải là góp ý xây dựng hay giúp nhân dân vượt qua khó khăn, mà là lợi dụng thời điểm xã hội nhạy cảm để “khoét sâu hoài nghi”, “kích động bất mãn”, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Nhà nước và phục vụ mưu đồ chống phá lâu dài.

Thứ ba, bôi nhọ lực lượng cứu hộ, cứu nạn bằng luận điệu “làm màu”, “đánh bóng hình ảnh”

Khi bộ đội, công an, dân quân và lực lượng tại chỗ trực tiếp dầm mình trong nước lũ để cứu dân, tiếp tế lương thực, dựng lại nhà cửa, dọn bùn đất, khơi thông đường sá, các đối tượng xấu lại cố tình cắt ghép hình ảnh, thêm thắt bình luận ác ý, rồi quy chụp rằng đó chỉ là “diễn”, “quay phim chụp ảnh”, “lấy thành tích”. Bản chất của thủ đoạn này là phủ nhận những hy sinh, nỗ lực của lực lượng tuyến đầu. Mục tiêu của chúng không chỉ là bôi nhọ người làm nhiệm vụ, mà sâu xa hơn là làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào lực lượng cứu hộ, cứu nạn, làm mờ đi hình ảnh “vì dân phục vụ”, qua đó phá vỡ điểm tựa tinh thần và sự đồng thuận xã hội trong những thời điểm khó khăn nhất.

Thứ tư, mượn danh nghĩa nhân đạo để trục lợi, tập hợp lực lượng và kích động chống đối

Một số đối tượng dựng lên các chiến dịch quyên góp thiếu minh bạch, dùng lời kêu gọi đầy cảm xúc để gom tiền rồi lồng ghép thông điệp phản động như “chỉ có dân cứu dân”, “đừng tin kênh chính thống”, “hãy tự tổ chức lực lượng riêng”.

Để tạo lòng tin, chúng thường giả mạo người nổi tiếng, cơ quan chức năng hoặc tổ chức có uy tín; đồng thời đăng tải thông tin sai lệch, phóng đại thiệt hại, sử dụng hình ảnh trẻ em, người già, cảnh nhà cửa đổ nát, mất mát thương tâm để kích động cảm xúc, hối thúc người xem chuyển tiền ngay mà không kiểm chứng. Tinh vi hơn, có đối tượng còn tổ chức các “chuyến đi từ thiện ảo”, dùng hình ảnh cũ hoặc ảnh giả mạo để báo cáo gian dối rằng đã trực tiếp cứu trợ ngoài hiện trường.

Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại về tài chính cho người dân mà còn làm xói mòn niềm tin đối với hoạt động thiện nguyện chân chính và tạo điều kiện cho các mục đích chống đối, phá hoại về sau.

Thứ năm, gieo rắc hoài nghi về tính minh bạch của hoạt động cứu trợ

Chúng gieo rắc hoài nghi về tính “công khai, minh bạch” của hoạt động cứu trợ bằng cách khai thác những thông tin rời rạc, cắt ghép hình ảnh, bóp méo quy trình tiếp nhận, phân phối hàng hỗ trợ để tạo cảm giác có sự “khuất tất”, “thiếu công bằng”, “không đến đúng người”. Các đối tượng thường tung ra những câu hỏi ám thị như “tiền đi đâu”, “hàng cứu trợ có tới tay dân không”, rồi lặp đi lặp lại với tần suất dày đặc để hình thành tâm lý nghi ngờ có hệ thống.

Thoạt nhìn, đó giống như phản biện xã hội; nhưng thực chất là cách khai thác sự nhạy cảm của dư luận với vấn đề cứu trợ để làm suy giảm niềm tin vào các kênh chính thống, hướng người dân rời xa cơ chế hỗ trợ tập trung, minh bạch và có trách nhiệm.

Vì vậy, phải phân biệt thật rạch ròi giữa “phản biện xây dựng” và “xuyên tạc chống phá”. Nhân dân hoàn toàn có quyền đòi hỏi cảnh báo sớm hơn, cứu trợ nhanh hơn, hỗ trợ công bằng hơn, minh bạch hơn. Nhưng kẻ xấu lại lợi dụng chính những đòi hỏi chính đáng ấy để lái dư luận rồi khoác lên mình cái vỏ “nói hộ dân” để đầu độc nhận thức xã hội.

Sự thật không thể bị đảo ngược - Sinh mệnh nhân dân là giá trị tối thượng trong mọi quyết sách

Trái ngược hoàn toàn với những tiếng nói “xuyên tạc”, “bóp méo sự thật”, thực tiễn phòng, chống và khắc phục hậu quả bão lũ trong thời gian qua đã khẳng định bằng hành động một sự thật không thể phủ nhận. Trong mọi tình huống, Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị luôn đặt sự an toàn, tính mạng của Nhân dân lên vị trí “trên hết, trước hết”. Giữa lúc mưa lũ dồn dập, sạt lở rình rập, nước dữ bủa vây, lãnh đạo Đảng, Nhà nước vẫn trực tiếp có mặt tại những nơi hiểm nguy nhất, tại “rốn lũ”, tại các điểm sạt lở, ngập sâu để kiểm tra thực địa, động viên Nhân dân và chỉ đạo ứng phó ngay tại hiện trường. Chính sự hiện diện ấy, chính những mệnh lệnh kịp thời ấy đã bác bỏ đanh thép mọi luận điệu xuyên tạc, đồng thời làm sáng rõ  mục tiêu “vì Nhân dân mà phục vụ” của chế độ ta trong những thời khắc cam go nhất.

(1) Vạch trần và xử lý nghiêm thủ đoạn dùng tin giả, AI để bóp méo hiện trường thiên tai

Những sản phẩm “ngụy tạo hiện trường” bằng ảnh cũ, clip cũ hoặc công nghệ AI không phải là “phản biện xã hội”, mà là hành vi bịa đặt có chủ đích nhằm bóp méo sự thật, dẫn dắt cảm xúc đám đông và gây rối loạn nhận thức trong thời điểm thiên tai. Bởi lẽ, hiện trường bão lũ là vấn đề liên quan trực tiếp đến sinh mạng con người, đến quyết định sơ tán, cứu hộ, cứu nạn và phân bổ nguồn lực ứng phó.

Chỉ cần một video giả, một bức ảnh sai bối cảnh hay một dòng chú thích giật gân như “chính quyền bưng bít”, “thảm họa chưa từng có” lan truyền đúng lúc, hậu quả không chỉ là hoang mang dư luận mà còn có thể làm nhiễu chỉ đạo, cản trở cứu hộ và làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào các nguồn tin chính thống. Vì vậy, phải khẳng định dứt khoát rằng: mọi hành vi dùng hình ảnh cũ, clip cũ, nội dung cắt ghép hay AI để dựng nên một “hiện trường giả” đều là thủ đoạn xuyên tạc nguy hiểm, cần bị bác bỏ kịp thời và xử lý nghiêm minh theo pháp luật.

Tháng 7/2025, Công an Nghệ An liên tiếp triệu tập, xác minh và xử lý các trường hợp tung tin bịa đặt về “vỡ đập Thủy điện Bản Vẽ”, gây hoang mang, khiến hàng trăm hộ dân hạ du hoảng loạn bỏ chạy lên núi⁽³⁾.

Ngày 01/12/2025, Công an tỉnh Nghệ An xử phạt hành chính 5 triệu đồng đối với một trường hợp đăng video chưa kiểm chứng, lan truyền thông tin sai sự thật về mưa lũ tại Đắk Lắk, trong đó có nội dung làm dư luận hiểu rằng “có rất nhiều người chết”.

(2) Quy chụp rằng chính quyền “bỏ mặc dân” là sự xuyên tạc trắng trợn thực tiễn phòng, chống thiên tai

Thực tiễn chỉ đạo, điều hành và tổ chức ứng phó thiên tai thời gian qua cho thấy rõ điều ngược lại: ngay trước mùa mưa bão năm 2025, Thủ tướng đã ban hành Chỉ thị số 19/CT-TTg, yêu cầu hệ thống phòng, chống thiên tai vận hành “liên tục, thông suốt, kịp thời, hiệu quả”, “không để bị động, bất ngờ”, “không để xảy ra gián đoạn” trong bất kỳ tình huống nào. Ngày 24/7/2025, Thủ tướng trực tiếp chủ trì phiên họp của Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia và yêu cầu “lập phương án sơ tán đến từng hộ dân”; ngày 2/11/2025, Tổng Bí thư trực tiếp đến thành phố Huế kiểm tra, chỉ đạo khắc phục hậu quả mưa lũ⁽⁴⁾. Những chỉ đạo sát sao ấy là minh chứng rõ ràng cho tinh thần chủ động, khẩn trương và trách nhiệm cao trước tính mạng, tài sản của Nhân dân.

(3) Bác bỏ luận điệu “đánh tráo nguyên nhân” giữa thiên tai và thể chế

Cần bác bỏ dứt khoát luận điệu lợi dụng thiên tai để gieo rắc những lời lẽ “huyền hoặc” phản khoa học bởi thiên tai là hiện tượng khách quan, chịu chi phối bởi khí tượng, thủy văn, địa hình và biến đổi khí hậu không phân biệt quốc gia hay chế độ “đa đảng” hay “một đảng”.

Thực tế quốc tế cho thấy, ở Đức, Bundestag là quốc hội liên bang, các ghế được phân bổ theo kết quả bỏ phiếu của các đảng; nhưng trận lũ tháng 7/2021 tại Đức và Bỉ vẫn làm hơn 200 người thiệt mạng và gây khoảng 44 tỷ euro thiệt hại về tài sản, hạ tầng. Ở Pakistan, Quốc hội cũng gồm nhiều đảng chính trị khác nhau; song trận lũ lịch sử năm 2022 làm hơn 1.700 người thiệt mạng. Đồng thời nhìn lại lịch sử thiên tai ở Việt Nam, có thể thấy rõ một sự thật không thể phủ nhận: bão lũ, mưa lớn, sạt lở và ngập lụt luôn gây tổn thất nặng nề qua nhiều thời kỳ, bất chấp sự thay đổi của địa giới hay tên gọi hành chính. Từ những trận “lũ thế kỷ” năm 1999 ở miền Trung, đến chuỗi bão lũ, thiên tai khốc liệt trong những năm 2020, 2023, 2024; hàng trăm sinh mạng đã bị cướp đi, cùng những thiệt hại to lớn về tài sản và hạ tầng. Điều đó khẳng định rằng thiên tai vận động theo quy luật tự nhiên và tác động của biến đổi khí hậu, chứ không thể bị quy chụp một cách mê tín, phi lý cho tên gọi hay ranh giới hành chính.

Ngược lại, ngay trong quá trình sắp xếp bộ máy và triển khai chính quyền địa phương hai cấp, Chỉ thị số 19/CT-TTg ngày 19/6/2025 đã yêu cầu công tác phòng, chống thiên tai phải được bảo đảm “vận hành liên tục, thông suốt, kịp thời, hiệu quả”, “không để bị động, bất ngờ”, “không để xảy ra gián đoạn”. Khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025, trách nhiệm phòng, chống thiên tai của các cấp chính quyền tiếp tục được quy định chặt chẽ hơn, qua đó tăng tính chủ động của cơ sở, không để ách tắc do khâu trung gian.

(4) Luận điệu cho rằng lực lượng cứu hộ, cứu nạn chỉ “làm màu”, “đánh bóng hình ảnh” là sự xuyên tạc ác ý, cố tình phủ nhận những hy sinh nơi tuyến đầu

Giữa thiên tai, không điều gì có sức bác bỏ mạnh mẽ hơn chính thực tiễn. Bởi nếu chỉ là sự ‘diễn’, sẽ không có những con người sẵn sàng dầm mình nhiều ngày trong nước lũ, lao vào những vùng sạt lở, điểm ngập sâu, nơi bị chia cắt hoàn toàn để giành giật sự sống cho nhân dân, chuyển từng chuyến lương thực, thuốc men, mở lại từng con đường bị vùi lấp. Trong những thời khắc sinh tử ấy, mọi lời vu cáo, xuyên tạc đều trở nên vô nghĩa trước sự hy sinh thầm lặng, tinh thần trách nhiệm và tình quân dân bền chặt. Thực tế đã bác bỏ dứt khoát những luận điệu sai trái đó, chỉ riêng đợt lũ ở phía tây Nghệ An tháng 7/2025, Quân khu 4 đã huy động hơn 3.000 cán bộ, chiến sĩ tham gia ứng phó, cứu dân và khắc phục hậu quả; ở một đợt khác trên cùng địa bàn, gần 10.000 cán bộ, chiến sĩ bộ đội thường trực và dân quân tự vệ được điều động giúp dân sửa nhà, dọn bùn đất, khôi phục đời sống⁽⁵⁾.

Hoạt động cứu hộ, cứu nạn tại thôn Làng Nủ, xã Phúc Khánh, tỉnh Lào Cai sau cơn bão Yagi năm 2024. Trước hậu quả đặc biệt nghiêm trọng của trận lũ quét làm gần như xóa sổ cả ngôi làng, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 98, Sư đoàn 316 nhiều ngày đêm làm nhiệm vụ, dù phải đối mặt với bùn nhão, tử khí và nguy cơ sạt lở luôn rình rập, cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ, nỗ lực tìm kiếm nạn nhân, cứu giúp nhân dân.

Những hành động ấy là bằng chứng sống động về tinh thần vì nhân dân phục vụ, về trách nhiệm, sự dấn thân và cả hiểm nguy mà lực lượng tuyến đầu đã gánh vác giữa lúc thiên tai khốc liệt nhất.

(5)  Bác bỏ luận điệu hoài nghi về tính minh bạch của hoạt động cứu trợ

Luận điệu gieo rắc hoài nghi về tính minh bạch trong cứu trợ thực chất là một sự xuyên tạc ác ý, cố tình lờ đi những bước tiến vượt bậc trong việc công khai hóa hoạt động thiện nguyện tại Việt Nam. Trong thời đại số, tính minh bạch không còn là lời hứa suông mà được bảo chứng bằng dữ liệu thực; điển hình là việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã lập tiền lệ chưa từng có khi công khai hàng chục nghìn trang sao kê chi tiết tiền ủng hộ trong đợt bão số 3 (Yagi), cho phép bất cứ ai cũng có thể giám sát dòng tiền đến từng đồng⁽⁶⁾.

Bên cạnh đó, hành lang pháp lý từ Nghị định 93/2021/NĐ-CP đã siết chặt quy trình từ vận động đến phân phối, kết hợp với các nền tảng công nghệ như App Thiện nguyện (minh bạch hóa số dư theo thời gian thực), giúp triệt tiêu hoàn toàn những khoảng mờ "khuất tất".

(6) Vạch trần chiêu trò “nhân đạo” để trục lợi và chống phá

Thực tiễn đã bác bỏ rõ ràng thủ đoạn “mượn danh nghĩa nhân đạo” để trục lợi, lôi kéo và kích động chống đối. Bởi nếu thật sự vì đồng bào vùng thiên tai, người ta sẽ hành động minh bạch, đúng pháp luật và hướng tới cứu dân; ngược lại, những kẻ lợi dụng lòng tốt của xã hội để giả mạo tài khoản từ thiện, tung tin thất thiệt hoặc dẫn dắt dư luận rời xa các kênh chính thống đều đã và đang bị xử lý nghiêm. Ngày 14/5/2024, Công an tỉnh Đắk Nông đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tạm giam một đối tượng mạo danh tài khoản Facebook của người kêu gọi từ thiện để lừa đảo, chiếm đoạt hơn 400 triệu đồng của gần 700 bị hại ở nhiều tỉnh, thành.

Những vụ việc ấy cho thấy rất rõ: cái gọi là “nhân đạo” nếu bị dùng làm bình phong cho “lừa đảo”, “thao túng cảm xúc”, “kích động chống đối” thì sớm muộn cũng bị pháp luật vạch mặt, xử lý; bởi bản chất của nó không phải cứu dân, mà là lợi dụng thiên tai để trục lợi, phá hoại niềm tin và gây nhiễu loạn xã hội

Một số giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của đảng trước những luận điệu lợi dụng thiên tai để chống phá trong tình hình hiện nay

Trước những chiêu trò thâm độc lợi dụng thiên tai để chống phá công tác phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn của các đối tượng thế lực thù địch tác giả đề xuất một số phương hướng nhằm đập tan luận điệu xuyên tạc, kết hợp đẩy mạnh công tác phòng chống, cứu hộ cứu nạn theo hướng “xây” và “chống.

Trong đó, cần đặc biệt coi trọng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong Quân đội - lực lượng nòng cốt trong phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, nhất là trên địa bàn Quân khu 4. Đây là khu vực thường xuyên hứng chịu bão mạnh, mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt trên diện rộng; nơi thiên tai không chỉ gây tổn thất nặng nề về người và tài sản mà còn tạo điều kiện để các thông tin xấu độc, luận điệu xuyên tạc len lỏi, tác động vào nhận thức và niềm tin của nhân dân.

Trước hết, cần tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao bản lĩnh cho cán bộ, chiến sĩ về nhiệm vụ PCTT, CHCN là “nhiệm vụ chiến đấu trong thời bình”

Cấp ủy, chỉ huy các cấp cần quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương về công tác PCTT, CHCN. Phải làm cho mỗi quân nhân nhận thức rõ: đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là sự cụ thể hóa chức năng “đội quân công tác” của Quân đội ta.

Đặc biệt, trên địa bàn Quân khu 4 – nơi thiên tai khắc nghiệt, mỗi cán bộ, đảng viên nhất là cán bộ chủ trì các cấp phải là một tấm gương sáng về tinh thần quả cảm, sẵn sàng xả thân vì dân coi đây là "nền móng" vững chắc nhất để củng cố “thế trận lòng dân”.

Quán triệt và thực hiện tốt phương châm chỉ đạo chiến lược của Tổng Bí thư Tô Lâm, Bí thư QUTW về “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và “5 vững” trong xây dựng Quân đội hiện đại⁽⁷⁾; kiên quyết khắc phục biểu hiện quan liêu, vô cảm, thiếu trách nhiệm, góp phần bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội không để các thế lực thù địch có cơ hội lợi dụng những khó khăn, tổn thất để chia rẽ tình đoàn kết quân - dân.

Hai là, tích cực tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho quân nhân và nhân dân trên địa bàn nhận diện rõ âm mưu lợi dụng thiên tai để chống phá đồng thời cần đấu tranh với biểu hiện tiêu cực, trục lợi trong hoạt động cứu trợ

Quần chúng nhân dân tại các vùng chịu thiên tai thường dễ bị dao động tâm lý trước các thông tin kích động. Vì thế, các đơn vị cần đẩy mạnh tuyên truyền đa phương tiện (loa, mạng xã hội, sinh hoạt cơ sở) hướng dẫn bộ đội và nhân dân nhận diện rõ các thủ đoạn tin giả, hình ảnh cắt ghép từ (AI) tránh vô tình chia sẻ các thông tin chưa kiểm chứng tiếp tay cho lực lượng thù địch.

Đồng thời cần chủ động phối hợp với báo chí để lan tỏa kịp thời hình ảnh bộ đội xả thân giúp dân; đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương công khai, minh bạch mọi quy trình tiếp nhận, phân phối cứu trợ; đấu tranh với các biểu hiện trục lợi từ hoạt động cứu trợ. Việc cung cấp thông tin thực tế, nhanh chóng chính là "vũ khí" đanh thép nhất để vô hiệu hóa các luận điệu “hàng cứu trợ đi đâu” và củng cố vững chắc niềm tin của quần chúng.

Ba là, phát huy vai trò của Lực lượng 47 và Bộ Tư lệnh 86 trong việc nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng ngay khi thiên tai xảy ra

Trong điều kiện bão lũ, thông tin xấu độc thường lan truyền với tốc độ chóng mặt. Lực lượng chuyên trách cần chủ động rà soát, phát hiện sớm các trang tin, tài khoản mạng xã hội đăng tải thông tin xuyên tạc về công tác cứu trợ tại Quân khu 4. Vì vậy lực lượng chuyên trách nòng cốt là lực lượng 47, Bộ Tư lệnh 86 cần xây dựng các "kịch bản" phản bác nhanh, sử dụng các dữ liệu thực tế, hình ảnh thực địa để đối chứng trực tiếp với các thông tin bịa đặt. Cần áp dụng các biện pháp, chiến thuật để phát hiện và vô hiệu hóa các trang thông tin đăng tải sai sự thật, các bài viết cá nhân của các đối tượng phản động ở hải ngoại có lượt theo dõi lớn.

Bốn là, nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ và khả năng sẵn sàng chiến đấu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

Các đơn vị cần duy trì nghiêm chế độ trực, chủ động rà soát, hoàn thiện các phương án PCTT, CHCN sát với thực tiễn địa bàn. Tập trung chuẩn bị chu đáo về lực lượng, phương tiện, bảo đảm tính cơ động cao để ứng phó kịp thời, hiệu quả trong mọi tình huống, tuyệt đối không để bị động, bất ngờ. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải nêu cao trách nhiệm, sẵn sàng xả thân vì dân nơi gian khó, hiểm nguy; qua đó khẳng định bản lĩnh, lan tỏa phẩm chất cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ” và xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên số.

Năm là, quan tâm, thực hiện tốt công tác hậu phương chính sách đối với lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn nơi gian khó, hiểm nguy

Đặc thù nhiệm vụ CHCN tại miền Trung cực kỳ nguy hiểm, thực tế đã có nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh khi làm nhiệm vụ. Vì vậy để tạo động lực và giữ vững niềm tin, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 và cấp ủy, chỉ huy các cấp cần kịp thời động viên, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc; đồng thời giải quyết chu đáo chính sách hậu phương quân đội đối với các gia đình quân nhân chịu ảnh hưởng trực tiếp của thiên tai hoặc có người thân bị thương, hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Sự quan tâm thiết thực này chính là bức tường thành vững chắc củng cố khối đại đoàn kết, đập tan mọi âm mưu chia rẽ quân - dân của kẻ địch ngăn chặn các luận điệu cho rằng “chế độ đãi ngộ không tương xứng”.

Năm 2026, dự báo tình hình khí hậu, thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, cực đoan, nguy cơ xuất các siêu bão dị thường, khó dự báo, đòi hỏi phải chủ động từ sớm, từ xa các phương án phòng ngừa, ứng phó, cứu hộ, cứu nạn, giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về người và tài sản. Chính trong bối cảnh đó, các đối tượng xấu càng ra sức núp bóng danh nghĩa “vì dân”, cố tình đánh tráo khái niệm giữa “phản biện” và “chống phá”, lợi dụng công nghệ AI để làm nhiễu loạn thật - giả, xuyên tạc công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quy chụp khó khăn khách quan thành “lỗi hệ thống”, từ đó gieo rắc hoài nghi, bào mòn niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”.

Thành công rực rỡ của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã khẳng định sâu sắc ý chí chính trị, tầm nhìn chiến lược và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong “kỷ nguyên phát triển mới”. Hơn bao giờ hết, mỗi cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và mỗi người dân cần quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội, giữ vững bản lĩnh chính trị, nâng cao sức đề kháng trước các luận điệu xấu độc, nhất là những thủ đoạn lợi dụng công nghệ (AI) để bóp méo sự thật, gây nhiễu loạn nhận thức. Chính niềm tin son sắt của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước và sự tiên phong đi đầu của lực lượng vũ trang sẽ tạo nên “thế trận lòng dân” vững chắc nhất. Với khí thế mới, niềm tin mới và quyết tâm chính trị đã được hun đúc từ thành công của Đại hội lần thứ XIV của Đảng, chúng ta có đầy đủ cơ sở để tin tưởng rằng mọi luận điệu xuyên tạc nhất định sẽ bị vạch trần, vô hiệu hóa, qua đó tạo nền tảng vững chắc để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên số.

Tác phẩm Chính luận của đồng chí Phan Huy Nghĩa, Chính trị viên Đại đội thuộc Tiểu đoàn Chỉ huy Pháo binh 52, Bộ Tham mưu Quân khu 4 được Tổng Cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam lựa chọn dự Cuộc thi Chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cấp toàn quốc. 

Danh mục các nguồn tài liệu trích dẫn, tham khảo:

1 - Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Tài liệu Hội nghị toàn quốc về công tác phòng, chống thiên tai năm 2025, ngày 31/03/2026.

2 - Báo Bộ Công an, Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu các giải pháp ngăn chặn tin giả, tin sai trái, xuyên tạc trên không gian mạng, năm 2024.

3 - Báo Công an Nghệ An, Khẩn trương triệu tập các trường hợp đăng thông tin bịa đặt “vỡ đập Thủy điện Bản Vẽ”, tháng 7/2025.

4 - Báo Điện tử Chính phủ, Tổng Bí thư Tô Lâm: Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ tại Huế để cuộc sống người dân sớm trở lại bình thường, ngày 02/11/2025.

5 - Báo Quân đội nhân dân, Quân khu 4 huy động 3.000 cán bộ, chiến sĩ ứng phó lũ lụt tại phía tây Nghệ An, ngày 23/07/2025.

6- Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Đỗ Văn Chiến chủ trì Hội nghị triển khai công tác hỗ trợ đợt 3 đối với các địa phương bị thiệt hại do cơn bão số 3 (Yagi) gây ra, năm 2024.

7- Báo Điện tử Chính phủ, Tổng Bí thư Tô Lâm: Đảng bộ Quân đội và toàn quân thực hiện tốt “2 kiên định, 2 đẩy mạnh và 2 ngăn ngừa”, năm 2025.