Thông điệp của Chủ tịch Tập Cận Bình khi mời Tổng thống Donald Trump thăm Trung Nam Hải

Ngày 15/5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại khu phức hợp Trung Nam Hải nằm giữa trung tâm thủ đô Bắc Kinh. Đây là lần đầu tiên Tổng thống Donald Trump được mời đến Trung Nam Hải, đồng thời cũng là một trong số ít lãnh đạo nước ngoài đặt chân tới khu vực được ví như “Nhà Trắng” của Trung Quốc và là trung tâm quyền lực của nước này.

Hai nhà lãnh đạo bắt tay, chụp ảnh lưu niệm, dự tiệc trà và bữa trưa làm việc trong hoạt động cuối cùng của chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Donald Trump tới Trung Quốc.

Tổng thống Donald Trump từng thăm Trung Quốc và tới Tử Cấm Thành hồi năm 2017 trong nhiệm kỳ đầu tiên, song khi đó chưa vào Trung Nam Hải. Quần thể này được xây dựng từ thế kỷ XII, từng là vườn ngự uyển và nơi nghỉ của hoàng tộc thời phong kiến. Sau năm 1949, một phần quần thể trở thành công viên công cộng, phần còn lại là trụ sở của Ủy ban Trung ương Đảng và Văn phòng Chính phủ Trung Quốc.

Trong chuyến thăm lần này, Chủ tịch Tập Cận Bình trực tiếp dẫn Tổng thống Donald Trump đi qua các khu vườn và đình đài trong Trung Nam Hải, đồng thời giới thiệu về lịch sử khu phức hợp trước khi hai đoàn bước vào hội đàm.

“Những cây ở bên này đều đã hơn 200-300 năm tuổi”, Chủ tịch Tập Cận Bình nói khi cùng Tổng thống Donald Trump đi dạo trong khuôn viên Trung Nam Hải. “Ở những khu khác còn có những cây hơn 1.000 năm tuổi”.

Khi Tổng thống Donald Trump hỏi liệu Trung Quốc có tiếp đón các nguyên thủ nước ngoài khác tại đây hay không, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết việc này “rất hiếm”, đồng thời nhấn mạnh tính chất đặc biệt khép kín của địa điểm này.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng giới thiệu với Tổng thống Mỹ hai cây bách cổ gọi là “liên lý bách” (lianli bai), thuật ngữ dùng để chỉ các cây cổ thụ có bộ rễ riêng nhưng thân và cành đan chặt vào nhau sau hàng trăm năm phát triển cạnh nhau.

Trong văn hóa phương Đông, “liên lý bách” là biểu tượng của sự gắn bó bền chặt. Theo bình luận viên Lee Beul-chan của Chosun, hình ảnh này được sử dụng như ẩn dụ cho quan hệ Mỹ - Trung: Hai nước có thể cạnh tranh gay gắt, song lợi ích kinh tế, tài chính và địa chính trị khiến hai bên khó tách rời hoàn toàn.

“Một thông điệp mà Chủ tịch Tập Cận Bình muốn truyền tải tới Tổng thống Donald Trump là sức mạnh của Trung Quốc đã trường tồn hàng trăm năm, đồng thời quan hệ Mỹ - Trung khó tránh khỏi sự đan xen chặt chẽ”, một nguồn tin ngoại giao tại Bắc Kinh nhận định.

Khi Tổng thống Donald Trump bày tỏ sự thích thú với hoa nguyệt quý trong Trung Nam Hải và đánh giá đây là loại hoa “đẹp nhất”, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết sẽ gửi hạt giống loại hồng bản địa này cho nhà lãnh đạo Mỹ.

Theo Republic World, hình ảnh tặng hạt giống hoa hồng mang nhiều ý nghĩa biểu tượng. Hoa hồng thường gắn với tình hữu nghị và sự kiên nhẫn, nhưng cũng có gai, phần nào phản ánh mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh giữa Washington và Bắc Kinh.

Chủ tịch Tập Cận Bình sau đó cho biết việc mời Tổng thống Donald Trump đến Trung Nam Hải nhằm “đáp lại thịnh tình” mà nhà lãnh đạo Mỹ dành cho ông tại Mar-a-Lago năm 2017. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng động thái này còn nằm trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm xây dựng hình ảnh siêu cường ngang hàng với Mỹ.

Trung Nam Hải được xem là trung tâm quyền lực của Trung Quốc hiện đại, nơi nhiều lãnh đạo cấp cao nước này sinh sống và làm việc. Khu phức hợp được bảo vệ nghiêm ngặt bởi lực lượng an ninh tinh nhuệ và hình ảnh khu vực thường bị làm mờ trên các nền tảng bản đồ số của Trung Quốc.

Dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama, khái niệm G2 từng xuất hiện nhằm mô tả vai trò trung tâm của Mỹ và Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu, song chưa bao giờ được Washington chính thức chấp nhận. Trong chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump, Bắc Kinh đã xây dựng nhiều hình ảnh nhằm củng cố cảm giác về cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo cùng chia sẻ vai trò quản lý trật tự quốc tế.

Trả lời phỏng vấn Fox News sau cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình ngày 14/5, Tổng thống Donald Trump đề cập đến khái niệm G2 và cho rằng đây là “một khoảnh khắc rất quan trọng trong lịch sử”.

Julian Gewirtz, cựu cố vấn phụ trách Trung Quốc tại Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ dưới thời Tổng thống Joe Biden, nhận định với Washington Post rằng Chủ tịch Tập Cận Bình đã đạt được điều mà nhiều thế hệ lãnh đạo Trung Quốc theo đuổi, đó là đưa một tổng thống Mỹ tới Bắc Kinh như một đối tác ngang hàng.

Trong lịch sử hiện đại, chỉ có một số ít nguyên thủ nước ngoài được lãnh đạo Trung Quốc tiếp đón tại Trung Nam Hải.

Năm 1972, Chủ tịch Mao Trạch Đông đã mời Tổng thống Mỹ Richard Nixon tới Trung Nam Hải trong chuyến thăm lịch sử mở đường cho tiến trình cải thiện quan hệ song phương.

Các tổng thống Mỹ khác như George W. Bush và Barack Obama cũng từng đến Trung Nam Hải trong các chuyến thăm Trung Quốc vào các năm 2002 và 2014. Nhà lãnh đạo thế giới gần đây nhất đặt chân tới Trung Nam Hải là Tổng thống Nga Vladimir Putin trong các chuyến thăm vào năm 2024 và 2025.

Nguồn: VNEXPRESS