Thanh niên Quân khu 4 bản lĩnh trong kỷ nguyên số - Bài 2: Rèn “lá chắn số” đứng vững trước thông tin xấu độc

Khi giáo dục chính trị “bắt nhịp” thời đại số

Nếu trước đây, giáo dục chính trị chủ yếu diễn ra trong phòng học với những bài giảng truyền thống, thì nay, nhiều đơn vị đã mạnh dạn đổi mới nội dung, hình thức theo hướng gần gũi, thiết thực hơn.

Các buổi học không còn khô cứng mà được lồng ghép những tình huống thực tế từ mạng xã hội; các diễn đàn thanh niên, tọa đàm mở được tổ chức, tạo điều kiện để chiến sĩ trẻ bày tỏ quan điểm, trao đổi, tranh luận về các vấn đề “nóng” trên không gian mạng.

Tại một buổi buổi sinh hoạt chính trị chuyên đề “Nhận diện tin giả trên không gian mạng” cho cán bộ đoàn viên của Liên Chi đoàn Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 19, Sư đoàn 968, Thượng úy Hoàng Đình Huấn, Chính trị viên Phó Tiểu đoàn 6 đã đưa ra một đoạn video đang lan truyền với nội dung gây tranh cãi, yêu cầu chiến sĩ phân tích. Ban đầu, nhiều ý kiến tỏ ra hoang mang, thậm chí có người tin đó là sự thật. Nhưng sau khi được hướng dẫn cách kiểm tra nguồn, đối chiếu thông tin chính thống, các đoàn viên đã nhận diện rõ đây là sản phẩm cắt ghép có chủ đích. Buổi học trở thành một “bài thực hành” sinh động, giúp chiến sĩ hiểu rằng, chỉ một thao tác kiểm chứng đúng cách có thể ngăn chặn cả một chuỗi lan truyền sai lệch.

Quan trọng hơn, đoàn viên thanh niên được trang bị những kỹ năng thiết yếu như nhận diện tin giả, kiểm chứng thông tin, phân tích nguồn tin. Đây chính là “vũ khí mềm” giúp chiến sĩ tự bảo vệ mình trước dòng thông tin hỗn độn.

Tại Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 335, Sư đoàn 324, trong ngày nghỉ cuối tuần, tranh thủ thời gian nghỉ sau thời gian huấn luyện, nhóm chiến sĩ trẻ lại quây quần bên nhau, nhưng thay vì lướt mạng theo thói quen, họ cùng nhau phân tích một đoạn clip đang gây tranh cãi trên mạng xã hội. Clip được chia sẻ rộng rãi, thu hút hàng nghìn lượt bình luận, nhưng nội dung lại có dấu hiệu xuyên tạc lịch sử.

Hạ sĩ Nguyễn Xuân Long, Tiểu đội Đại liên, Đại đội 10, Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 335, chậm rãi mở điện thoại (đã được đăng ký sử dụng với chỉ huy), truy cập vào trang thông tin chính thống để đối chiếu. Sau vài phút, Long khẳng định: “Clip này bị cắt ghép, nội dung thật không như vậy”. Những chiến sĩ còn lại chăm chú lắng nghe, cùng trao đổi, phân tích từng chi tiết.

Câu chuyện nhỏ ấy cho thấy một chuyển biến rõ nét, từ chỗ bị động tiếp nhận thông tin, nhiều chiến sĩ đã hình thành thói quen kiểm chứng, tư duy phản biện và ý thức trách nhiệm với từng nội dung mình tiếp cận.

Binh Nhất Trần Hữu Hào, chiến sĩ Đại đội 7, Tiểu đoàn 3, Lữ đoàn Thông tin 80, chia sẻ: “Trước đây em hay xem gì cũng tin, thấy hay là chia sẻ. Sau khi được học cách kiểm chứng, giờ em luôn tìm nguồn chính thống trước khi tin hay đăng lại. Có lần em phát hiện một bài viết sai sự thật và còn giải thích lại cho bạn bè ngoài xã hội”.

Vai trò của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chính trị, tổ chức Đoàn ngày càng được phát huy rõ nét. Họ không chỉ là người truyền đạt kiến thức, mà còn là “người dẫn đường”, kịp thời định hướng tư tưởng, giải đáp những băn khoăn, vướng mắc của chiến sĩ.

Thượng úy Đinh Nhật Huy, Chính trị viên đại đội 2, Tiểu đoàn 42, Trung đoàn 996, Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị, chia sẻ: “Muốn bộ đội vững vàng trên không gian mạng thì cán bộ phải đi trước một bước. Một vấn đề ‘nóng’ trên mạng, chúng tôi đều chủ động nắm bắt, đưa vào sinh hoạt để phân tích, định hướng kịp thời, không để bộ đội ‘tự bơi’ trong dòng thông tin phức tạp”.

Và thực tế cho thấy, khi nhận thức đúng được hình thành, “miễn dịch tư tưởng” cũng dần được củng cố, đó chính là nền tảng quan trọng nhất của “lá chắn số”.

Từ nhận diện nguy cơ đến chủ động “phản công”

Không dừng lại ở việc phòng ngừa, nhiều đơn vị trong Quân khu 4 đã chủ động tổ chức lực lượng đấu tranh trên không gian mạng với cách làm bài bản, linh hoạt. Các tổ “lực lượng 47” được kiện toàn, nhiều đơn vị thành lập các trang mạng xã hội, duy trì hoạt động thường xuyên, bám sát tình hình, kịp thời phát hiện, phân tích và tham gia phản bác những thông tin sai trái, xuyên tạc.

Các tổ “đấu tranh” không chỉ theo dõi, nắm bắt thông tin mà còn xây dựng quy trình xử lý rõ ràng, từ xác minh nguồn tin, trao đổi trong nội bộ đến thống nhất nội dung phản hồi. Nhờ đó, nhiều thông tin sai lệch liên quan đến lịch sử, đến hình ảnh quân đội khi xuất hiện trên mạng đã được định hướng kịp thời, tránh lan rộng.

Song song với đó, nhiều trang, nhóm trên mạng xã hội do đoàn viên thanh niên quản lý đã trở thành “kênh chính thống mềm”, lan tỏa thông tin tích cực, chia sẻ những câu chuyện đẹp về người lính, về đời sống quân ngũ. Những hình ảnh giản dị như bữa cơm chiến sĩ, giờ huấn luyện dưới nắng gắt, hay khoảnh khắc giúp dân phòng, chống thiên tai… khi được đăng tải đã nhận được sự quan tâm, chia sẻ rộng rãi, góp phần tạo dựng niềm tin trong cộng đồng.

Đại úy Lê Huỳnh Đức, Trợ lý Tuyên huấn Lữ đoàn Công binh 414 là một trong những điển hình tiêu biểu. Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, anh duy trì một trang mạng xã hội cá nhân với hàng chục nghìn lượt theo dõi. Không chạy theo xu hướng giật gân, anh kiên trì đăng tải những bài viết ngắn gọn, dễ hiểu, phân tích các vấn đề đang được quan tâm dưới góc nhìn chính thống.

Đại úy Đức kể lại cuối năm 2025, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều bài viết xuyên tạc về sự kiện lịch sử 22/12, thu hút hàng nghìn lượt bình luận trái chiều. Không né tránh, anh dành thời gian tìm tài liệu, dẫn chứng cụ thể, viết bài phân tích, đồng thời trao đổi thẳng thắn với người đọc. Chỉ sau ít ngày, bài viết thu hút hơn 20.000 lượt tiếp cận, hàng trăm lượt chia sẻ và nhiều bình luận đồng tình. Không ít tài khoản trước đó hiểu sai vấn đề cũng đã chủ động trao đổi lại và nhìn nhận đúng hơn về sự kiện.

“Muốn đấu tranh hiệu quả, trước hết phải hiểu rõ bản chất vấn đề và giữ vững lập trường của mình. Khi mình đúng, mình sẽ có sức thuyết phục”, Đại úy Đức chia sẻ.

Không chỉ cán bộ, nhiều chiến sĩ trẻ cũng đã chủ động tham gia “mặt trận” này theo cách riêng. Binh nhất Lê Hữu Tài, Chiến sĩ Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn Pháo binh 16 từng phát hiện một đoạn video bị cắt ghép nhằm bóp méo hình ảnh quân đội. Thay vì bức xúc hay chia sẻ theo cảm tính, Tài đã báo cáo với chỉ huy, đồng thời cùng cán bộ phân tích, làm rõ nội dung sai lệch, rồi chia sẻ lại thông tin chính xác trên trang cá nhân. Hành động nhỏ nhưng đúng cách đã góp phần hạn chế sự lan truyền của thông tin xấu.

Đặc biệt, khi xuất hiện thông tin sai lệch liên quan đến quân đội, nhóm quản trị viên các trang không né tránh, mà chủ động đăng tải các bài viết phân tích, dẫn chứng cụ thể, giúp người đọc hiểu đúng bản chất vấn đề.

Đại úy Nguyễn Hải Quân, Chính trị viên Đại đội 2, Tiểu đoàn 16, Sư đoàn 324 chia sẻ: “Chúng tôi xác định, nếu mình không lên tiếng, không gian mạng sẽ bị lấp đầy bởi những thông tin không kiểm chứng. Mỗi bài viết của mình, dù nhỏ, cũng góp phần định hướng dư luận. Cách làm này không chỉ tạo “đối trọng” với thông tin xấu độc, mà còn góp phần xây dựng hình ảnh người lính gần gũi, chân thực trong lòng Nhân dân”.

Từ những việc làm cụ thể, thiết thực, phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu” ngày càng được khẳng định hiệu quả. Thay vì chỉ phản bác đơn thuần, việc lan tỏa thông tin tích cực, câu chuyện chân thực đã tạo sức “đề kháng tự nhiên”, phù hợp với cách tiếp nhận của giới trẻ trong thời đại số.

Thực tiễn cho thấy, hiện nay, thanh niên quân đội không còn là lực lượng “phòng thủ” trên mặt trận tư tưởng, mà đang từng bước trở thành lực lượng “tiến công”, chủ động, bản lĩnh, kiên định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ không gian mạng, mỗi dòng trạng thái, mỗi lượt chia sẻ đều có thể trở thành một “mũi tiến công” sắc bén, đúng hướng.

Bài, ảnh: MINH QUÂN – HẢI HOÀNG