Bảo vệ Đảng trong kỷ nguyên số - Bài 1: “Mặt trận tư tưởng mới”

Bài 1: “Mặt trận tư tưởng" mới

Không gian mạng đang trở thành “mặt trận tư tưởng” mới với nhiều thách thức phức tạp. Nhận diện đúng tính chất, vai trò và nguy cơ của môi trường này là điều kiện tiên quyết để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nhất là trong quân đội.

Trong kỷ nguyên số, sự phát triển bùng nổ của Internet, mạng xã hội và các nền tảng công nghệ đã làm thay đổi sâu sắc mọi mặt của đời sống xã hội. Không gian mạng không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ thông tin mà đã trở thành một môi trường sống song hành với đời sống thực. Ở đó, các luồng thông tin, quan điểm, giá trị không ngừng giao thoa, va chạm, tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng và hành vi của con người. Chính vì vậy, không gian mạng ngày nay được nhìn nhận như một “mặt trận tư tưởng mới” – nơi diễn ra cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng hết sức quyết liệt giữa cái đúng và cái sai, giữa thông tin chính thống và thông tin sai lệch, giữa giá trị tích cực và các quan điểm lệch lạc, thù địch.

Trước đây, hoạt động truyền thông chủ yếu theo mô hình “một chiều”, thông tin được kiểm duyệt và phát đi từ các cơ quan báo chí chính thống. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của mạng xã hội, mỗi cá nhân đều có thể trở thành “nhà sản xuất nội dung”. Một bài viết, một đoạn video, hay thậm chí một dòng trạng thái ngắn cũng có thể lan truyền với tốc độ chóng mặt, tiếp cận hàng triệu người chỉ trong thời gian ngắn. Sự thay đổi này tạo ra cơ hội lớn trong việc lan tỏa thông tin tích cực, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức nghiêm trọng trong kiểm soát và định hướng thông tin. Không gian mạng trở thành môi trường đa chiều, nơi mà các quan điểm không chỉ tồn tại mà còn cạnh tranh, tác động lẫn nhau, thậm chí định hình dư luận xã hội.

Không thể phủ nhận rằng, không gian mạng mang lại nhiều lợi ích to lớn. Đây là kênh truyền tải nhanh chóng, hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân. Những thông tin chính thống, nếu được thể hiện phù hợp với xu hướng tiếp nhận hiện đại, có thể tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần củng cố niềm tin xã hội.

Bên cạnh đó, không gian mạng còn là nơi lan tỏa những giá trị nhân văn, những tấm gương điển hình tiên tiến. Hình ảnh cán bộ, chiến sĩ quân đội trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, giúp dân phòng chống thiên tai, dịch bệnh… khi được chia sẻ rộng rãi đã góp phần xây dựng và củng cố hình ảnh cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”.

Tuy nhiên, mặt trái của không gian mạng cũng ngày càng bộc lộ rõ nét. Tính ẩn danh, tốc độ lan truyền nhanh và thiếu cơ chế kiểm chứng chặt chẽ khiến môi trường này trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho tin giả, tin xấu độc phát tán. Các thông tin xuyên tạc thường được xây dựng tinh vi, pha trộn giữa thật và giả, đánh vào tâm lý tò mò, cảm xúc và định kiến của người tiếp nhận.

Đáng lo ngại hơn, nhiều nghiên cứu và thực tiễn cho thấy, thông tin tiêu cực, giật gân thường có tốc độ lan truyền nhanh hơn thông tin chính thống. Điều này tạo ra những “làn sóng dư luận” tiêu cực, gây hoang mang trong xã hội, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân.

Đối với quân đội, không gian mạng vừa là công cụ phục vụ nhiệm vụ chính trị, vừa là môi trường tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tư tưởng, nhất là thực hiện Công văn số 5800/TM-QHNT ngày 10/10/2025 của Bộ Tổng Tham mưu về quản lý, sử dụng thiết bị điện tử thông minh của cá nhân trong Quân đội, trong đó xác định hạ sĩ quan, binh sĩ được sử dụng thiết bị điện tử thông minh, điện thoại di động... Cán bộ, chiến sĩ trong Quân đội là lực lượng tuyệt đối trung thành với Đảng, quân đội luôn là mục tiêu chống phá của các thế lực thù địch. Trong bối cảnh mới, các thế lực này đã chuyển mạnh sang sử dụng không gian mạng như một “mũi tiến công” chủ yếu trong chiến lược “diễn biến hòa bình”.

Các luận điệu xuyên tạc tập trung vào việc phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với quân đội, bóp méo bản chất cách mạng của lực lượng vũ trang, hoặc khai thác những vụ việc cá biệt để thổi phồng, quy kết. Nhiều nội dung được dàn dựng công phu, sử dụng hình ảnh, video cắt ghép nhằm tạo cảm giác chân thực, từ đó gây tác động tiêu cực đến nhận thức của người tiếp nhận.

Thực tế cho thấy, một bộ phận quân nhân, nhất là chiến sĩ trẻ, do kinh nghiệm sống còn hạn chế, dễ bị ảnh hưởng bởi các luồng thông tin trái chiều. Nếu không được định hướng kịp thời, những tác động này có thể dẫn đến dao động tư tưởng, ảnh hưởng đến việc chấp hành kỷ luật và hoàn thành nhiệm vụ.

Không gian mạng vì thế có thể được ví như một “chiến trường không tiếng súng”, nơi mỗi cán bộ, chiến sĩ không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn là một “chiến sĩ” trực tiếp tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Một đặc điểm đáng chú ý của môi trường mạng là hiệu ứng “buồng vang”, khiến người dùng chỉ tiếp cận với những thông tin cùng chiều, từ đó củng cố nhận thức sai lệch. Nếu không có bản lĩnh và kỹ năng phân tích, người dùng rất dễ bị cuốn theo các luồng thông tin thiếu kiểm chứng.

Trước thực tế đó, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng “lá chắn tư tưởng” vững chắc cho mỗi cán bộ, chiến sĩ. Điều này không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát thông tin mà quan trọng hơn là nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị và kỹ năng tiếp nhận thông tin. Trong bối cảnh công nghệ tiếp tục phát triển nhanh chóng, đặc biệt là sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo, không gian mạng sẽ ngày càng phức tạp hơn. Ranh giới giữa thật và giả trở nên mong manh, đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới trong đấu tranh tư tưởng.

Nhận diện đúng không gian mạng là “mặt trận tư tưởng mới” không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang giá trị thực tiễn sâu sắc, góp phần giữ vững sự ổn định chính trị – yếu tố cốt lõi tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội.

MINH QUÂN - MINH THƯ

Bài 2: Thủ đoạn xuyên tạc thời đại AI